مصرف سیگار منتهی به اعتیاد می شه؟

 بالا رفتن آگاهی درباره اثرات منفی سیگار بر سلامتی و افزایش محدودیتا، سیگار کشیدن رو در کشورای پیشرفته به اندازه ثابتی کاهش داده. در حالی که سیگار کشیدن و مصرف بقیه شکلای جور واجور توتون در کشورای پیشرفته در حال کاهشه، در کشورای در حال پیشرفت، این اندازه روبه زیاد شدنه. سیگار کشیدن در میان افراد دارای سطح تحصیلات و درآمد پائین تر در حال زیاد شدنه.

تحقیقات نشون میده که عوامل ژنتیکی در وابسته شدن یا وابسته نشدن فرد به سیگار نقش دارن. در میان آدمایی که گرفتار به مشکلات خاص روانپزشکی هستن، احتمال سیگار کشیدن بیشتره. در پیمایشی که در آمریکا روی دریافت کنندگان خدمات سرپایی روانپزشکی انجام شده، نشون داده شده که اندازه مصرف سیگار در میان مبتلایان به اسکیزوفرنی ۸۸ درصد، در میان افراد گرفتار به مانیا ۷۰ درصد و در میان مبتلایان به افسردگی ۴۹ درصده. تحقیق دیگری نشون داده که ۸۵ درصد کسائی که به دلیل وابستگی به الکل به مراکز درمانی مراجعه می کنن هم سیگاری هستن.

خطرات سیگار:

سیگار کشیدن یکی از مهم ترین علل مریضی و مرگ قابل پیشگیریه. نیکوتین شدیدا سمیه. خوردن حدود ۴۰ میلی گرم نیکوتین خالص، یا مقدار موجود در دو نخ سیگار، کشنده س. اما وقتی که سیگار دود می شه، بیشتر نیکوتین سوزانیده شده و فقط یک تا چهار میلی گرم اون به وسیله بدن فرد جذب می شه.

با سوختن توتون یه قیر چسبناک از ترکیب صدها ماده شیمیایی به وجود میاد که سرطان و مریضی راه های هوایی رو دلیل می شه. قیر در دود توتون به شکل ذرات ریزی آزاد می شه که به شش ها و راه های هوایی آسیب رسانیده و دندانا و انگشتان رو رنگی می کنه. قیر عامل اصلی سرطان های ریه و گلوه. سوختن توتون تولید منواکسیدکربن می کنه، یعنی گازی سمی که قابل دیدن یا بوییدن نیس. با استنشاق دود سیگار، منواکسیدکربن به جای اکسیژن به هموگلوبین موجود در گلبولای قرمز اتصال پیدا میکنه.

نیکوتین با افزایش سرعت ضربان قلب، دلیل می شه که قلب شدیدتر کار کنه حال اون که منواکسیدکربن قلب رو از اکسیژن اضافی که لازمه این کار سنگینه، محروم می کنه. این یکی از راه هاییه که بدون وسیله سیگار کشیدن به قلب آسیب میرسونه. وقتی تصور می شد که سیگارهای دارای تار و نیکوتین کمتر ممکنه واسه فرد سیگاری کم ضررتر باشن. اما تحقیقات نشون داده که سیگارهای سبک هم مثلً می تونن همون بیماریا رو تولید کنن.

بله، وقتی که فرد شروع به کشیدن سیگار می کنه، مخصوصا در دوران جوونی، شانس معتاد شدن بسیار بالا هستش. سیگاریای تازه کار به سرعت نسبت به اثرات سوء ابتدایی، تحمل پیدا می کنن و اگه آثار محرک و مطبوع سیگار واسه ایشون لذت بخش باشه مصرف دائمی اونو شروع می کنن. سیگاریایی که به طور منظم سیگار میکشن، معمولاً تعداد ثابتی سیگار رو در روز دود می کنن. سیگاریای کانادایی به طور میانگین، روزانه ۱۶ سیگار دود می کنن. وابستگی به نیکوتین عوامل روانشناختی و فیزیکی رو درگیر می کنه.

عوامل روانشناختی می تونه شامل احساس لذت و هشیاری باشه. کسائی که به طور منظم سیگار میکشن، ممکنه یاد بگیرن که واسه دست پیدا کردن بدین احساسات اثرات نیکوتین رو بر بدن خود تحمل کنن. در این افراد علائم یا آغازگرهای شرطی شده ای واسه مصرف سیگار شکل میگیره. مثلا بعضی افراد همیشه پس از غذا، در بین پرداختن به کاری خاص یا در وضعیتای خاص عاطفی مانند احساس افسردگی یا اضطراب، سیگار خود رو آتیش میزنن. این آغازگرها الگوهای رفتاری یا عاداتی رو به وجود میارن که تغییر اونا سخته.

از نشونه های وابستگی فیزیکی اضطرار فرد واسه سیگار کشیدن چند دقیقه پس از برخاستن از خواب، دود کردن سیگار در فواصل منظم در طول روز و نیاز به حساب آوردن اولین سیگار روزانه و مقدم دونستن اون بر بقیه کارا هستش. کسائی که به نیکوتین وابسته هستن، ممکنه نسبت به آثار بد اون تحمل پیدا کنن. در این صورت دیگه از سیگار کشیدن لذت نمی بره، اما به کشیدن سیگار ادامه میدن تا دچار علائم ترک نشن. علائم ترک سیگار شامل تحریک پذیری، بی قراری، اضطراب، بی خوابی و خستگیه. این علائم طی دو هفته کم کم از بین می رن. در بعضی افراد تمرکز دچار مشکل شده و تمایل شدید به سیگار کشیدن واسه هفته ها تا ماه ها پس از ترک سیگار ادامه پیدا میکنه..

ترک سیگار

کسائی که سیگار کشیدن رو ترک می کنن، عموماً می تونن پس از چند سالی به سطح افراد غیرسیگاری برسن، مخصوصا اگه ترک سیگار رو در جوونی انجام داده باشن. ترک سیگار ممکنه در چند مرحله انجام شه، از این رو تلاش همیشگی چیزی لازمه. فرآورده های شامل نیکوتین که به ترک سیگار کمک می کنن، مانند پچ، آدامس، شکل استنشاقی یا اسپری بینی می تونن در کاهش تمایل به سیگار کشیدن و تخفیف علائم ترک موثر باشن.

کاربرد این اجناس در کنار انگیزه قوی واسه ترک و وجود بقیه حمایتا مانند پشتیبانی خونواده، دوستان، گروه ترک سیگار یا حمایتای تلفنی می تونه بسیار اثر داشته باشه. بعضی داروهایی که در اونا نیکوتین به کار نرفته می تونن فرد رو در ترک سیگار کمک کنن. این داروها شامل بوپروپیون(زیبان) و نورتریپتیلین(آونتیل) هستن. هر دوی این داروها با نسخه دکتر به فروش می رسن. در بعضی افراد کاهش کم کم مصرف قبل از ترک، به کم شدن نشونه های ترک کمک کرده و به اونا اجازه میده که رفتارای خود رو کم کم تغییر بدن.

روشای هدف دار کاهش کم کم مصرف شامل به تاخیر انداختن هر وعده سیگار کشیدن، کاهش تعداد سیگارها و دودکردن بخش کمتری از هر نخ سیگاره. گر چه کاهش کم کم مصرف می تونه بعضی خطرات تهدید کننده سلامتی رو کم کنه، اما واسه سیگارکشیدن منطقه بدون خطر وجود نداره. کاهش کم کم نمی تونه جانشین ترک سیگار شه.

منبع :