هاي مهم تامين مالي محسوب ميشود. غالباً شرکت بايد تصميم بگيرد که در حال حاضر سهام منتشر نمايد و بعد از آن از طريق بدهي تأمين مالي نمايد يا اينکه برعکس اگر آينده بطور مطمئن شناخته شده باشد، در اين صورت تعيين ترکيب و ترتيب بهينه تأمين مالي براساس تغييرات پيشبيني شده در بازار سرمايه آنان خواهد بود.
متأسفانه با توجه به عدم اطمينان نسبت به بازار سرمايه، تغييرات آينده نمي‌تواند بطور دقيق پيش‌بيني شود، لذا تصميمهاي زمانبندي ضرورتاً بايد بر مبناي پيشرفتهاي مورد انتظار و در يک بازاري که به سختي قابل پيش‌بيني است صورت گيرد.
اگر قيمت سهام شرکت فعلاً کاهش يافته اما انتظار ميرود که به دنبال عملکرد بهتر و با پيشرفتهاي سريع در بازار بعداً افزايش يابد، اين امر ممکن است مزيتي باشد براي ترتيب و تنظيم مجدد تأمين مالي که اکنون از طريق بدهي و بعد از آن از طريق انتشار سهام تأمين مالي صورت گيرد و برعکس اگر قيمت سهام شرکت شناور باشد، ممکن است اين طور مناسب باشد که در حال حاضر از طريق انتشار سهام و بعد از آن از طريق بدهي تأمين مالي صورت گيرد.
ب- عوامل بيروني مؤثر بر ساختار سرمايه
عوامل خارجي يا بيروني عبارتند از ملاحظات خارج از شرکت که ترکيب بدهي و حقوق صاحبان سهام را تحت تأثير قرار ميدهند از قبيل موارد زير:
1- ب) سطح عمومي فعاليتهاي تجاري
سطح عمومي فعاليتهاي تجاري يکي از عوامل تعيين کننده ساختار سرمايه شرکتهاست. اگر سطح عمومي فعاليتهاي تجاري رونق يابد. اکثر شرکتها براي بسط و گسترش عمليات خود نياز به پول دارند، لذا نياز به منافع بلند مدت اضافي موجب ميگردد که شرکتها به بازارهاي پولي و مالي براي بدهي يا سهام روي آورند. اما کاهش و رکود در فعاليتهاي تجاري موجب ميگردد که شرکتها عمليات خود را محدود نمايند و نقدينــگي خود را صرف بازپرداخت و بازخريد بــدهي و سهام نمايند (هامپتون، 1990،ص447-445)20.
2- ب) سطح نرخ بهره
نرخ بهره اوراق قرضه يا بدهيها در بازار در پاسخ به عوامل عرضه و تقاضا نوسان مينمايد. اگر نرخ بهره افزايش يابد، شرکتهايي که به تأمين مالي از طريق بدهي متکي هستند به تامين مالي کوتاه مدت روي ميآورند تا وقتي که بدهي بلند مدت بتواند در نرخهاي پائينتر عرضه شود يا اينکه به سهام روي ميآورند.
3- ب) سطح قيمت سهام
هنگامي که شرکتها سهام عادي جديد منتشر ميکنند، آنها سعي دارند تا آنجايي که ممکن است پول زيادتري از هر سهم دريافت نمايند. هنگامي که قيمت سهام کاهش يافته است شرکت سهام عادي عرضه نميکند. اگر قيمت سهام بالا باشد، شرکت ميتواند مقدار نسبتاً بيشتري پول از طريق انتشار سهام نسبتاً کمتري ايجاد نمايد.
4- ب) قابليت دسترسي به وجه بازار
بازارهاي پول و سرمايه دائماً در حال تغيير و تحول هستند. رفتار آنها پديدة پيچيدهاي است. در زماني که پول فراوان است شرکت ميتواند راحتتر اقدام به انتشار اوراق قرضه يا سهام نمايد اما زماني که پول کمياب است انتشار و فروش اوراق قرضه و سهام با شکست مواجه ميشود، لذا قابليت دسترسي به وجوه توانايي شرکت را براي انتشار و فروش اوراق قرضه سهام و ساير اوراق بهادار تحت تأثير قرار ميدهد.
5- ب) خط مشيهاي مالياتي مربوط به بهره و سود سهام
با توجه به اينکه هزينه بهره به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي است، لذا شرکت قبل از آنکه ماليات را پرداخت نمايد ابتدا هزينه بهره را پرداخت مينمايد. بدين جهت هزينه بــهره بـراي شرکـت صرفه جويي هاي مالياتي را در بردارد. اما پرداخت سود سهام چه سهام عادي و چه سهام ممتاز بعد از پرداخت ماليات شرکت صورت ميگيرد. بنابراين از نقطه نظر هزينه سرمايه، تأمين مالي از طريق بدهي ارزانتر از تأمين مالي از طريق سهام است. بدين لحاظ اين امر موجب گشته است، که در سالهاي اخير حجم انتشار سهام ( تأمين مالي از طريق سهام ) در مقايسه با بدهي تا حد زيادي کاهش مييابد.
6- ب) ديدگاه و نظر وام دهندگان
مادامي که قابليت دسترسي به وام و اعتبار به تمايل وام دهندگان بستگي دارد، ديدگاه و نظر آنها يکي از ملاحظات مهم در تصميمهاي ساختار سرمايه است. ميزان تمايل وام دهندگان در اعطاي وام به شرکت، چه مؤسسات وامدهنده دولتي و چه خصوصي ضروري و مهم است هنگامي که ما تأمين مالي از طريق بدهي را جستجو ميکنيم نظر و موقعيت سرمايهگذاران دولتي بايد حاصل گردد. خصوصاً هنگام جايگزيني مؤسسات دولتي به جاي مؤسسات خصوصي اين امر بسيار مهمتر و حساس تر خواهد بود.
7- ب) الگوهاي رايج
ساختار سرمايه تحت تأثير قوانيني است که بدين منظور مقرر گرديده است. براساس آن يک شرکت در افزايش سرمايه خود ميبايست نسبت بدهي به حقوق صاحبان سهام را رعايت نمايد. حد تعيين شده به عنوان يک الگو يا هنجار، تلقي شده که شرکتها براي حفظ اعتبار خود سعي مينمايند آن را رعايت نمايند. مثلاً با رعايت نسبت بدهي متوسط صنعت، از بدهي در ساختار سرمايه خود استفاده نمايند. بنابراين الگوهاي هر کشوري به عنوان يکي از عوامل بيروني مؤثر بر ساختار سرمايه شرکتها تلقي ميشوند.
4-2-بخش سوم: بررسي روشهاي تأمين مالي
تأميــن مالي براي هر شرکت يکي از مهمترين موضوعاتي است که مديران با آن دست و پنجه نرم ميکنند. ارزيابي روش تأمين منابع کار سادهاي نيست و در هر مورد مديران از بين چند راه مختلف بايد يک روش را برگزيند اما چگونه ميتوان يک روش را بر ديگر روشها ترجيح داد؟
آنچه که در تأمين مالي يک شرکت حائز اهميت است رعايت اصول تأمين مالي ميباشد که در حفظ و نگهداري آن واحد اين شيوه نقش بسيار مهمي را ايفا ميکند و سلامت شرکت را از جنبههاي گوناگون از جمله سوددهي و اجراي برنامههاي آينده تضمين ميکند. در واقع برنامههاي يک شرکت هنگامي کامل خواهد شد که شيوههاي تأمين مالي در آن واحد به خوبي طراحي و تدوين شده باشد. در صورتي که مدار فعاليتهاي شرکت در زمينه به جريان انداختن پول نقد، دچار اشکال گردد، شرکت با مشکلات ناشي از شيوه تأمين مالي مواجه خواهد شد و در صورت يافتن راه حل مناسب ممکن است خسارات جبران ناپذيري به شرکت وارد شود. يک شرکت در حال فعاليت ممکن است بخواهد بداند که بهترين راه تأمين نقدينگي چه راهي ميتواند باشد، آيا وجوه مورد نياز خود را از طريق انتشار سهام عادي يا سهام ممتاز يا اخذ وام بلند مدت با صدور اوراق قرضه تأمين کند و يا از طريق سود انباشته که هر يک از راه حلهاي فوق معايب و مزايايي را به دنبال خواهد داشت. در واقع اين راه حلها بصورت عمومي و کلي ارائه ميشود وليکن هر شرکت بايد با توجه به شرايط حاکم بر خودش مناسبترين راه حل را انتخاب نمايد و يا اينکه ترکيبي از راهحلهاي مختلف را اختيار نمايد. در مجموع عوامل مختلف دست به دست هم ميدهند تا مناسبترين شيوه تأمين مالي يک شرکت مشخص گردد، بطور کلي يک سري عوامل مربوط به محدوديتهاي شرکت است و بخش ديگر مربوط به خارج از محيط سازمان که هر يک از اين محدوديتها قابل بررسي ميباشد. بعنوان مثال ميزان درآمد مؤسسه اثر چشمگيري در چگونگي تأمين مالي مؤسسه دارد شرکتي که قادر به کسب سود نيست و يا سود کمي دارد در جذب سرمايه و منابع بيروني تحت فشار قرار خواهد گرفت که اين نقطه ضعف شرکت چشمانداز بلند مدت شرکت را کدر ميکند و مؤسسات ديگر حاضر به دادن وام بلند مدت به شرکت نميباشد. زيرا ضمانت پرداخت اصل و فرع آن کم است وليکن در صورتي که شرکت از سرمايه در گردش نسبتاً خوبي برخوردار باشد سرمايهگذاران حاضر به دادن وامهاي کوتاه مدت ميباشند از طرف ديگر اگر شرکت داراي درآمد و نهايتاً سود باشد ميتواند از محل سودهاي توزيع نشده، نياز نقدينگي و سرمايه لازم خود را مرتفع سازد (نورمحمدي ،1371،ص 53-52)1.
بنابراين تأمين مالي ميتواند از منابع مختلف صورت گيرد. هر منبع تأمين مالي داراي تأثيرات خاص خود بر بازده و مخاطرات صاحبان واحد انتفاعي است. هدف اصلي از تأمين مالي انتخاب ترکيبي از منابع مالي است که هزينه سرمايه را حداقل و ارزش شرکت را براي سرمايهگذاران حداکثر نمايد.
شرکت راههاي مختلفي را براي تأمين مالي در اختيار دارد که از نظر زمان سررسيد به تأمين مالي کـوتاه مدت، ميان مدت و بلنـد مدت و از لحـاظ محـل تأميـن منابـع به مـنابع داخـلي و خارجي تقسـيم مي گردند (شباهنگ، 1371،ص251)2.
در ادامه به بررسي روشهاي فوق ميپردازيم.
1-4-2 تأمين مالي کوتاه مدت
منظور از تأمين مالي کوتاه مدت تأمين مالي از منابعي است که حداکثر ظرف مدت يک سال يا کمتر باز پرداخت مي گردند. مــنابع تأمين مالي کوتاه مدت به دو طبـــقه کلي تقسيم ميگردند که شامل منابع تضمين نشــده و منابع تضمين شده ميباشند. منابع تأمين مالي کوتاه مدت تضمين نشده عمدتاً شامل اعتبارات تجاري ( خريد نسيه کالا ) پيش دريافت از مشتريان هزينههاي پرداختـي، وامهـاي بانکي و اسـناد تجاري ميگردند. منابع تأمين مالي تضمين شده نيز عمدتاً توسط بانکها، موسسات مالي و خريداران حسابهاي دريافتني تأمين ميگردند. اعطاء کنندگان تسهيلات مالي کوتاه مدت تضمين شده بخشـي از دارايـيهاي واحد تجاري را به منظور تضمين وامهاي اعطايي به وثيقه ميگيرند.
2-4-2 تأمين مالي ميان مدت
تأمين مالي ميان مدت تأمين مالي از منابعي است که سررسيد آنها بيش از يک سال و کمتر از هفت سال است البته در ارتباط با سررسيد کمتر از هفت سال اتفاق نظر بين تحليلگران مالي وجود ندارد و پارهاي از آنان سررسيد کمتر از پنج سال را جزء بدهيهاي ميان مدت تلقي نمودهاند، با اين وجود بسياري از تحليلگران مالي و حسابداران تفکيک ميان بدهيهاي ميان مدت و بلند مدت را ناديده گرفته و منابع تأمين مالي را به دو گروه عمده تقسيم نمودهاند، بدين ترتيب که بدهيهاي با سررسيد کمتر از يکسال را بدهيهاي کوتاه مدت و سررسيدهاي بيش از يکسال را نيز به عنوان بدهيهاي بلند مدت طبقهبندي نمودهاند. بدهيهاي ميان مدت شامل مواردي همچون خريدهاي نسيه ( اعتبار در گردش ) وامهاي مدتدار و قراردادهاي اجاره ميگردند.
3-4-2 تأمين مالي بلند مدت
يکي ديگر از راههاي تأمين مالي از لحاظ زمان سررسيد، تأمين مالي بلند مدت ميباشد. تأمين مالـي بلند مدت عمدتاً به منظور سرمايهگذاريهاي بلند مدت، همچون خريد دارايي جديد، احداث کارخانه و يا مدرنيزه کردن امکانات موجود مورد استفاده قرار ميگيرد. منابع تأمين مالي بلند مدت شامل استقراض (بدهي) بلند مدت، سهام عادي، سهام ممتاز و سود تقسيم نشده ميگردد.
استقراض و انتشار سهام ممتاز يا سهام عادي داراي يک ويژگي مشترک ميباشد. يعني منابع تأمين وجه، خارج از واحد انتفاعي و عمليات آن قرار دارد. در حاليکه سود انباشته معرف يک منبع داخلي تأمين مالي است. مادام که مديريت واحد انتفاعي بتواند اشخاص را براي سرمايهگذاري در واحد انتفاعي يا اعطاي اعتبار وام به آن متقاعد و ترغيب کند، از لحاظ تأمين وجوه از منابع خارجي محدوديتهايي وجود نخواهد داشت. اما سود انباشته، يک منبع داخلي واحد انتفاعي است و مبلغ آن به سودهاي سنواتي تحصيل شده توسط واحد انتفاعي پس از کسر سودهاي توزيع شده محدود ميشود.
تأمين مالي از طريق انتشار سهام عادي و استفاده از سود انباشته نيز از يک لحاظ ويژگي مشترکي دارند، زيرا هر دو معرف وجود اعطائي توسط صاحبان واحد انتفاعي ( در مقايسه با اعطاءکنندگان اعتبار و وام و سهامداران ممتاز ) ميباشند. تحقيقات انجام شده در مورد روشهاي تأمين مالي واحدهاي انتفاعي بزرگ، در کشورهاي صنعتي نشان ميدهد که در درجة اول منبع اصلي تأمين وجوه سود انباشته است. در درجة دوم و پس از سود انباشته، استقراض منبع عمدة وجوه مورد نياز واحدهاي انتفاعي محسوب ميشود. اگرچه سهام عادي و سهام ممتاز در مقايسه با دو منبع اول وجوه کمتري را تأمين ميکنند اما اين دو

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید