، روابط بین فردی مطلوبی ندارند، از سلامت روانی کمتری بهره‌مندند و موفقیت‌های شغلی کمتری را تجربه می‌نمایند، فرض معقولی است. حوزه هوش عاطفی به عنوان یک موضوع مورد مطالعه، از بطن روان‌شناسی علمی ظهور پیدا کرد، از این رو مربیان، روان‌پزشکان، متخصصان منابع انسانی و سایرین به این موضوع علاقمند شدند و بدین ترتیب، این حوزه توسعه یافت. از زمانی که مجله‌های معتبر علمی مقاله‌هایی در این زمینه به چاپ رساندند تا به امروز مجله‌ها و مقاله‌های پژوهشی، فعالیت‌های مربوط به این حوزه را گزارش می‌کنند.۱۲
۱-۲-۶- رابطه بحث مهارت های زندگی و هوش هیجانی
انسان برای زندگی اجتماعی به مهارت های متعددی نیاز دارد. از جمله این مهارت ها، مهارت های زندگی و مدیریت هیجانی است.
مهارت های زندگی عاملی است که شخص را قادر می سازد با مسائل وتعارضات محیطی کنار بیاید یا آن ها را حل یا تعدیل ببخشد. هر شخصی که از آن بهره بیشتری برده باشد موفق تر خواهد بود و می تواند به خود ودیگران کمک کند.امروزه برای زوج های جوان برای بهتر شدن روابط بین فرد در سازمان های مختلف آموزش داده می شود.
رابطه مهارت های زندگی با هوش هیجانی بسیار چشمگیر می باشد.هوارد گاردنر(۱۹۹۳) معتقد است که هوش هیجانی با مهارت های خودآگاهی، خویشتن داری، همدلی و یاری رساندن به دیگران ارتباط دارد. که همه این مهارت ها از ابعاد مهم مهارت های زندگی هستند، بنابراین برای ارتقای مهارت های زندگی افراد باید هیجانات و عواطف خود و دیگران را شناسایی کرده و بین آن ها نوعی تعادل برقرار کنند. اهمیت هوش هیجانی در مهارت های زندگی افراد آنقدر زیاد است که حتی در ایران به جهت کمبود ابزار مهارت زندگی بعضی از محققین از ابزار هوش هیجانی برای اندازه گیری میزان مهارت های زندگی افراد استفاده کرده اند.۱۳
تحقیقات نشان داده است که EQ عامل مهمی در ایجاد تغییرات اساسی در زندگی است. اگرچه کودکان با سرشت و فطرت گوناگون به دنیا می آیند، اما هوش عاطفی به والدین و مربیان کمک می‌کند تا بر روی قابلیت ها و یا عدم وجود آن ها کار کرده و بنابراین کودکان را برای رویارویی با جامعه بیرونی آماده کنند.انسان برای زندگی اجتماعی به مهارت های متعددی نیاز دارد.ازجمله ی این مهارت ها، مهارت های زندگی و مدیریت هیجانی است.
مهارت های زندگی به زوج ها کمک می کند تا فنون ارتباطی صحیح ودرک متقابل خودراافزایش دهند. یادگیری مهارت های زندگی راهبردی برای ارتقای سازگاری فرد با خود، بادیگران و بامحیطی است که درآن زندگی می کند. این مهارت ها به افراد می آموزد که در طول زندگی به ویژه در موقعیت های پرخطر چگونه عاقلانه و صحیح رفتار کنند. به کار گیری مهارت های هیجانی، شناخت احساسات وهیجانات خود و نحوه تنظیم وابراز صحیح هیجانات، نحوه درست زیستن و گام برداشتن درزندگی، مهارت و توانایی تصمیم گیری، تفکر خلاق و نواندیشی، مهارت برقراری روابط دوستانه، خودشناسی وآگاهی از توانایی هاو ضعف های خود، توانایی حل مسأله، توانایی مقابله بافشارهای روانی، درک احساسات وهیجانات دیگران، مقابله بافشار گروه و سازگاری اجتماعی از مهم ترین موارد مطرح در مهارت های زندگی هستند. نتایج پژوهش ها نشان می دهد که نداشتن این مهارت ها سبب می گردد، فرد در برابر فشارهای روانی به رفتارهای غیرمؤثر و ناسازگارانه روی آورد درکنار شواهدارائه شده در مورد مؤثر بودن مهارت های زندگی برای سازگاری زناشویی، شواهد فراوان نشان می دهد که زوج ها در جوامع امروزی برای برقراری و مدیریت هیجانی روابط خود با همسرانشان با مشکلات فراگیر و متعددی مواجه هستند. بدیهی است که نقص در مهارت های هیجانی همسران درکنار عوامل متعدد دیگر،آثارنامطلوبی بر زندگی مشترک آن ها می گذارد. شواهد پژوهشی نشان داده مهارت های عاطفی و هیجانی توان تحمل فشارهای روانی زندگی و حل مشکلات روزانه را افزایش می دهد و نقش بسزایی در تداوم و سازگاری در زندگی ایفا می کند. برهمین اساس در سال های اخیر درعرصه ی روابط زناشویی، مهارت های هوش هیجانی از ضروریات یک زندگی زناشویی موفق و سازگارانه معرفی شده است. در جمع بندی پایانی ازآنچه پژوهش های انجام شده نشان داده اند، می توان گفت مهارت های زندگی و هوش هیجانی هر یک با سازگاری زناشویی ارتباط دارندو باعث ارتقای آن می شوند. به ویژه این نوع مهارت ها می توانند برای زوج های جوان که درآغاز مسیر زندگی مشترک خودهستند بسیار مفید باشند.
درواقع می توان گفت که آموزش مهارت های زندگی و هوش هیجانی سازگاری فردرا با محیط و چالش های آن افزایش می دهد و باعث می شود فرد به گونه ای کارآمدو مؤثر با محیط خانوادگی، شغلی، تحصیلی واجتماعی خود برخورد نماید. ازطرف دیگر نتایج حاصل ازاین پژوهش نشان داد که آموزش مهارت های زندگی و هوش هیجانی بر افزایش خرده مقیاس های سازگاری زناشویی شامل، توافق دو نفری،ابرازمحبت،رضایت دو نفری وهمبستگی دو نفری نیز دراغلب موارد مؤثر بودند هرچندآموزش مهارت های زندگی درهمبستگی دو نفری بیشترازآموزش هوش هیجانی و آموزش هوش هیجانی بیشترازآموزش مهارت های زندگی در رضایت دو نفری مؤثر بوده، بااین حال در تصمیم گیری برای ازدواج و پایداری روابط زوج ها، توجه به هر دو نوع آموزش ازاهمیت خاصی برخورداراست. درحقیقت آموزش مهارت های زندگی بیشتر بر آگاهی بخشی از چگونگی راهبردهای فکری و رفتاری در تصمیم گیری هاو روابط بین زوج ها تأکید دارد، در حالی که درآموزش هوش هیجانی بیش تر برآگاهی بخشی از چگونگی تنظیم روابط عاطفی وهیجانی زوج ها نسبت به هم دیگر تأکید می شود. همچنین نتایج پژوهش حاضر تأثیر معناداری برای هوش هیجانی برهمبستگی دو نفری زوج ها را نشان نداد. تبیینی که دراین رابطه می توان ارائه نموداین است که همبستگی دو نفری یک ویژگی وابسته به مهارت های اجتماعی است و بااحتمال زیاد کمتر تحت تاثیر هوش هیجانی قرار می گیرد. بااین حال باید به این مسأله نیز توجه داشت که مهارت های زندگی و هوش هیجانی همپوشی های زیادی با یکدیگر دارند. با کارگیری توأم مهارت های زندگی و فنون تقویت هوش هیجانی می توان به زوج ها برای اصلاح و تغییر تفکرات غیر واقع بینانه و بهبود روابط زناشویی آن ها کمک کرد.۱۴
۱-۲-۷- هوش هیجانی و اهمیت آن در زندگی بهتر

ارسطو میگوید:”عصبانی شدن آسان است – همه می توانند عصبانی شوند، اما عصبانی شدن در
برابر شخصِ مناسب، به میزان مناسب، در زمان مناسب، به دلیل مناسب و به روش مناسب – آسان نیست!”۱۵
هوش هیجانی بسیار مهم تر از هوش خلاق است. در جامعه افرادی مشاهده می شوند که که علیرغم IQ بالا نمی توانستند در برخی از زمینه ها موفق شوند و مثلا پدر خوبی یا مدیر خوبی باشند. هوش هیجانی بی اندازه در سرنوشت افراد اهمیت دارد .شواهد بسیاری ثابت می کنند افرادی که مهارت هیجانی دارند در هر حیطه ای از زندگی ممتازند. بویژه برای کودکان بسیار اهمیت دارد. هوش تحصیلی، به اندازه ی ملاک های هیجانی و اجتماعی نمی توانند موفقیت کودک را پیش بینی کنند. هوش تحصیلی آمادگی برای مواجه شدن با فراز و نشیب های زندگی را بوجود نمی آورد. سواد علمی و هوش خلاق کل دانایی بشر نیست. بلکه ملاک هایی همچون متکی به نفس بودن، چگونه در اوج تکانه ی بدرفتاری جلوی خود را بگیرند،اینکه صبر در برابر مشکلات داشته باشند مهم است.خوشبختی انسان به چگونگی احساس ها و عاطفه مندی و عاطفه ورزی های او بستگی دارد.
هوش هیجانی مبنای دستیابی به شخصیتی مثبت است.افرادی که از هوش هیجانی بالایی برخوردارند در وهله ی اول، شناخت درستی از خود دارند. خردورزی و دانش، شجاعت، عشق و انسانیت، عدالت، میانه روی، خوش مشربی، خودداری، شجاعت، تواضع، قدردانی، روشن بینی، معنویت، بصیرت، گذشت، دوستی و انصاف همه ی این موارد، صفات هوش هیجانی بالا هستند. بنابراین هوش عاطفی کلید زندگی با سعادت و رضایتمندی است.
هوش هیجانی در حیطه های زیادی کاربرد دارد. در روابط برون فردی “روابط اجتماعی” و روابط درون فردی “خود شکوفایی و خود شناسی”. در زمینه ی برون فردی می توان به ازدواج، خانه و روابط خانوادگی، تربیت فرزند، آموزش و یادگیری، سلامت فکر و شخصیت، روان شناسی، پزشکی و سلامت جسمانی، روان پزشکی، مشاوره و راهنمایی، کار و اشتغال، رهبری جامعه و …اشاره کرد .در روابط درون فردی می توان به ارتباط فرد با خود، چون آگاهی به خود،اعتماد به نفس، قابلیت ها، شایستگی ها و توانمندی ها، مدیریت هیجان ها و …اشاره کرد. همبستگی بالایی بین سلامت جسمی و روانی و مهارت های هوش هیجانی وجود دارد .
افرادی که ازهوش هیجانی بالایی برخوردارند بهتر می توانند به حوادثی را که با فشار عصبی دارند واکنش سازشی و انطباقی نشان دهند و آن ها را اداره کنند و پس از بحران توانایی این را دارند که به زندگی عادی خود برگردند، برعکس افرادی که هوش هیجانی پایینی دارند در برابر حوادث مذکور واکنش های دلسرد کننده تری از خود نشان می دهند و بیشتر دچار نا امیدی می گردند و بیشتر احتمال دارد که برای خود و دیگران مشکلاتی را بوجود آورند. این افراد به طور مداوم در مقابله با نتایج منفی زندگی دچار مشکل هستند.افرادی که از هوش هیجانی بالایی برخوردارند توانایی مدیریت استرس ها را دارند که این مدیریت وابسته به هوش هیجانی است، کمتر دچار خشم، ترس و اضطراب می شوند.
فشار روانی،اضطراب،افسردگی، بدبینی، خشم، ترس، عدم تعامل با افراد دیگر و انزوای اجتماعی زیان هایی به سلامت فرد وارد می کند. یافته های پزشکان نشان می دهد فردی که مدام عصبانی می شود ضربان قلب و فشار خون او افزایش می یابد،ازاین طریق فشار مضاعفی بر قلب او افزایش می یابد و به بیماری شریان اکلیلی یا ایست قلبی می انجامد. اضطراب، افسردگی،خشم و …دستگاه ایمنی بدن را تضعیف می کند و باعث آسیب پذیری در مقابل همه بیماری ها، از سرماخوردگی گرفته تا سرطان می شود.این یافته ها به معنی سرکوب خشم نیست بلکه باید آگاهی کامل نسبت به خشم خود داشته باشد و توانایی کنترل آن به مجرد شروع و همدلی با دیگران کنند. فشار روانی با تاثیری که بر روحیه ی فرد می گذارد، سیستم عصبی در معرض ساییدگی و از هم پاشیدگی قرار می گیرد. کوچکترین ناراحتی تاثیر مخربی بر روی سیستم اعصاب مرکزی دارد.
افرادی که بیمارند ولی در طول مداوای روی مهارت های هوش هیجانی خود کار می کنند از بسیاری از بیماری ها از جمله کشنده ترین آن ها “سکته ی قلبی، سرطان”زودتر رها می شوند واین مهارت نیز بازگشت به سلامت را سرعت می بخشد.
افرادی که از هوش هیجانی بالایی برخوردارند توان مقابله با مشکلات را دارند، تسلیم مشکلات نمی شوند، به قضا و قدر الهی راضی اند،از سلامت جسم و سلامت روح و روان برخوردارند،از روابط

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید