ثانویه مری با حباب انتهایی مری قرار دارد، ولی در گونه مورد مطالعه منفذدفعی-ترشحی در وسط لوله ثانویه مری قرار دارد. بدین ترتیب از گونه موردمطالعه متمایز می شود. گونه D. medicaginis ، از نظر محل قرار گرفتن منفذ دفعی- ترشحی با گونه موردمطالعه متفاوت است. که در گونه مذکور منفذ دفعی- ترشحی درمقابل بخش انتهایی لوله ثانویه مری بوده ولی در گونه مورد مطالعه در وسط لوله ثانویه مری بوده، همچنین در گونه مذکور استایلت ظریف بوده ولی در گونه موردمطالعه استایلت متوسط است. بدین ترتیب گونه مذکور از گونه موردمطالعه متمایز می شود. درگونه D. acutatus، طول کیسه عقبی رحم بلندتر و حدود ۵/۳ برابرعرض بدن درناحیه فرج ولی در گونه موردمطالعه، طول آن کوتاهتر و حدود ۳/۱ برابرعرض بدن در ناحیه فرج. در گونه مذکور اندازه فاکتور c بیشتر از گونه موردمطالعه بوده (۲/۱۷-۸/۱۴ درمقابل ۹.۴-۱۳.۲)، همچنین در گونه مذکور منفذ دفعی ترشحی مقابل بخش انتهایی لوله ثانویه مری یا در محل اتصال آن باحباب انتهای مری قرار دارد ولی در گونه مورد مطالعه در وسط لوله ثانویه مری قرار دارد. بدین ترتیب از گونه مورد مطالعه متمایز می شود. در گونه D. valveus ، انتهای دم گرد و دارای زایده ولی در گونه مورد مطالعه انتهای دم تیز بوده ، همچنین در گونه مذکور منفذ دفعی- ترشحی مقابل بخش انتهایی لوله ثانویه مری یا در محل اتصال آن باحباب انتهایی مری قرار دارد. ولی در گونه مورد مطالعه محل آن در وسط لوله ثانویه مری بوده، بدین ترتیب گونه مذکور از گونه مورد مطالعه متمایز می شود.
این گونه اولین بار توسط گریتزنکو(۱۹۷۱) گزارش گردید. در این بررس گونه فوق از خاک اطراف ریشه های تیل مگسی و خربزه از روستای رخنه در تربت جام جمع آوری و شناسایی گردید.
جدول ۴-۴: خصوصیات مورفومتریک دو گونه از جنس Ditylenchus از استان خراسان رضوی(اندازه ها بر حسب میکرومتر).

Species D. medicaginis D. tenuidens D.
Characters Female Female
N 6 7

L (670-867)764.33±۷۷.۸۳ (۵۹۰-۸۴۰)۶۹۰±۱۰۴.۲۸
a (38.7-48.5)42.03±۳.۵۵ (۳۴.۲-۴۶.۹)۴۰.۴۱±۴.۷۸
b (5-5.6)5.17±۰.۲۵ (۴.۲-۶.۷)۵.۵۵±۰.۹۳
c (10.5-13.5)11.71±۱.۰۹ (۹.۴-۱۳.۲)۱۱.۱۲±۱.۳۹
c’ (4.2-5.2)4.81±۰.۳۴ (۴.۶-۷.۸)۵.۹۸±۱.۱۷
v (0.72-0.84)0.77±۰.۰۴ (۰.۷۳-۰.۸۷)۰.۸±۰.۰۵۳
v’ (0.82-0.98)0.87±۰.۰۶ (۰.۸۴-۰.۹۱)۰.۸۶±۰.۰۲
Stylet (7-9)8.16±۰.۷۵ (۷-۹)۸±۰.۸۱
m (0.4-0.48)0.44±۰.۰۲۷ (۰.۴۱-۰.۴۸)۰.۴۴±۰.۰۲
MB (0.31-0.38)0.34±۰.۰۲ (۰.۳۶-۰.۴۳)۰.۳۹±۰.۰۲
PVS (32-40)36.66±۲.۹۴ (۱۴-۳۶)۲۴.۱۴±۸.۶۴
۴-۲-۵- جنس Filenchus Andrassy,1954 (Mey,1961)
مشخصات:
نماتدهایی هستند با طول بدن ۳/۰ تا ۳/۱ میلیمتر و بعد از تثبیت به صورت مستقیم یا کمی خمیده، شبکه کوتیکولی سر ضعیف تا متوسط، استایلت ظریف تا متوسط، طول آن کمتر از ۱۵ میکرومتر، قسمت مخروطی استایلت کوتاهتر از نصف طول استایلت، گره های استایلت گرد و مشخص، محل ریزش غده پشتی مری نزدیک به گره های استایلت، شیارهای عرضی بدن اغلب تا بالای سر ادامه می یابند. سرکوچک و مربعی شکل یا مخروطی با گوشه های گرد و به ندرت مخروطی تخت، شیارهای سرظریف، سر همطراز بدن یا کمی فرورفته نسبت به آن، آمفیدها به صورت شکاف های بلند، دایریدها وجود دارند. شیارهای عرضی بدن ظریف تا کمی درشت، سطوح جانبی بدن دارای دو، سه یا چهار شیار طولی، حباب میانی مری بیضی شکل تا گرد، ماهیچه ای و دارای دریچه، حباب انتهایی مری گلابی شکل و نسبت به روده به صورت اتصالی، دم مخروطی بلند، خمیده یا کشیده تا نخی شکل و حتی مویی، اندام تناسلی نر از نوع Tylenchoid ، قوی با حاشیه داخلی ضخیم تر ،دارای نوک تیز، بورسا تا انتهای دم کشیده نمی شود. (رسکی و گرارت، ۱۹۸۶، صدیقی، ۲۰۰۰). در نمونه های مورد مطالعه، از این جنس سه گونه جمع آوری و شناسایی گردید.
۴-۲-۵-۱- گونه Filenchus cylindricaudus (wu,1969) siddiqi, 1986
در نمونه های مورد بررسی نر مشاهده نشد.
با استفاده از کلیه راسکی و گرارت (Raski & Geraert,1986) و سایر منابع(( Brzeski,1998;Karegar & Geraert,1998. جمعیت مورد مطالعه F. cylindricaudus تشخیص داده شد. افراد این گونه از نظر مشخصات مرفومتریک و مرفولوژیک با گونه های ذیل بیشترین شباهت را نشان می دهد(F. vulgaris ، F. aquilonius ، F. thornei و F. cylindricus ). گونه F. vulgaris در مقایسه با گونه F. cylindricaudus استایلت نسبتا کوتاهتری داشته (۸ – ۱۲ در مقابل ۱۰-۱۳ میکرومتر) و سر تیز کاملا همطراز بدن بوده که حلقه اول سر پهن و سرتا حدودی تخت دیده می شود. گونه F. aquilonius و F. thornei نیز چون سر کاملا همطراز بدن بوده و مشابه با F. vulgaris هستند از گونه F. cylindricaudus متمایز می شوند. گونه مورد بررسی بیشترین شباهت را با گونه F. cylindricus نشان می دهد. مهمترین تفاوتی که بین این دو گونه مشاهده می شود این است که در گونه F. cylindricus عرض دم در فاصله دوبرابر عرض بدن در ناحیه مخرج، از مخرج در حدود ۵۰ درصد عرض بدن در ناحیه مخرج است در حالیکه در گونه مورد بررسی عرض بدن در این فاصله ۸۰ درصد می باشد که با خصوصیات گونه F. cylindricaudus سازگار است (Karegar & Geraert,1998). مشخصات گونه مورد بررسی با شرح اولیه گونه در طول بدن اختلافاتی را نشان می دهد، به طوریکه در شرح اصلی شاخص L بلندتر از گونه مورد بررسی است. این گونه اولین بار توسط وو (wu,1969) از خاک اطراف ریشه علف، یونجه خشک و خزه در کانادا با نام Tylenchus zylindricaudus گزارش شد. سپس توسط صدیقی (۱۹۸۶) به نام امروزی تغییر یافت(Raski and Geraert,1986). این گونه برای اولین بار از خاک اطراف ریشه بادام از شهرستان تفت (کارگربیده، ۱۳۶۸) و سپس از مغان (نیکنام، ۱۳۷۰) جمع آوری و به صورت .Filenchus sp گزارش گردید. بعد از آن از خاک مزارع سیب زمینی (بستان آباد)، هندوانه (گنبد کاووس)، یونجه (قهاوند) جمع آوری و با نام F. cylindricaudus معرفی گردید(Karegar & Geraert,1998). در این بررسی گونه مذکور از خاک اطراف ریشه های هندوانه و طالبی از روستاهای بلغشه و دانه کاشفیه در شهرستان نیشابورجمع آوری و شناسایی گردید.
۴-۲-۵-۲- گونه Filenchus thornei (Thorne & Malek,1968)Siddiqi,1986
در نمونه های مورد بررسی نر مشاهده نشد.
با استفاده از کلید برزسکی و گرارت که در سال ۱۹۸۶ برای گونه های جنس Filenchus ارائه شده، مشخصات و اندازه های نمونه مورد مطالعه با گونه F. thornei مطابقت نشان می دهد. همچنین اندازه و مشخصات گونه مورد مطالعه با مقادیر و شرحی که تورن و مالک در سال ۱۹۶۸ در مورد گونه Filenchus thornei ارائه داده بودند مطابقت داده شد. و جمعیت مورد مطالعه F. thornei تشخیص داده شد. نمونه مورد مطالعه با گونه های F. vulgari ، F. cylindricaudus از نظر مشخصات مورفومتریک و مورفولوژیک شباهت‌هایی را نشان می دهد از این جهت با گونه های مذکور مقایسه گردید. گونه مورد مطالعه از نظر تعداد شیارهای سطوح جانبی بدن و شکل دم مشابه دو گونه مذکور بوده با این تفاوت که در گونه مورد مطالعه از چهار خطوط طولی بدن دو خط بیرونی مضرس و دو خط داخلی صاف بوده ولی در گونه F. vulgaris چنین نیست بلکه شیارهای عرضی مورب و نامنظمی در بین شیارهای طولی سطوح جانبی بدن مشاهده می شود. و همچنین گونه مورد مطالعه از نظر طول بدن و طول دم نیز با گونه F.vulgarisمتفاوت می باشد. و بدین ترتیب از گونه F. vulgaris متمایز می شود. در گونه F. vulgaris (81/0 – 58/0= طول بدن) و ۱۶۸/۷) – ۱۲۵ = طول دم)، در گونه F. Thornei (79/0 – 63/0= طول بدن) و (۱۹۴ – ۱۶۸ = طول دم)
گونه مورد مطالعه با گونه F. cylindricaudus نیز تفاوت هایی را داشت به این ترتیب که در گونه F. cylindricaudus خطوط جانبی بدن صاف بوده و هیچ گونه خطوط مورب و مضرسی بین خطوط جانبی بدن مشاهده نمی شود. ولی در گونه مورد مطالعه دو خط بیرونی مضرس بوده و همچنین گونه مورد مطالعه از نظر طول دم و اندازه استایلت نیز تفاوت فاحشی را با گونه F. cylindricaudus نشان داد. و بدین ترتیب گونه مورد مطالعه از گونه فوق متمایز می شود.
در گونه F. cylindricaudus (13 -10= طول استایلت ) و (۱۴۵-۱۶۲= طول دم)
در گونه F. thornei (11 – 9= طول استایلت ) و (۱۶۸-۱۹۴= طول دم)
این گونه اولین بار توسط تورن و مالک (۱۹۶۸) معرفی گردید. و مجدداً توسط صدیقی (۱۹۸۶) توصیف شد. در این بررسی گونه مورد مطالعه از خاک اطراف ریشه های کدو وخیار از شهرستان نیشابور روستای دانه کاشفیه ، جمع آوری و شناسایی گردید.
۴-۲-۵-۳- گونه Filenchus vulgaris (Brzeski,1963) Lownsbery ,1985

با استفاده از کلید برزسکی و گرارت که در سال ۱۹۸۶ برای گونه های جنس Filenchus ارائه شده، مشخصات و اندازه های نمونه مورد مطالعه با گونه ی F. vulgaris مطابقت نشان می دهد. نمونه مورد مطالعه با گونه F. quartus از نظر تعداد شیارهای سطوح جانبی بدن وشکل دم مشابه بوده و از این جهت با گونه مذکور مقایسه گردید. گونه F. quartus با داشتن طول بدن کمتر، استایلت کوتاهتر و با گره های مشخص تر، سر شیاردار وفاصله محل ریزش غده پشتی مری از زیرگره های استایلت بیشتر، بدین ترتیب از گونه مورد مطالعه متمایز می گردد. تمام مشخصات و اندازه های گونه مورد مطالعه با شرح اصلی گونه F. vulgaris مطابقت نشان می دهد. جزء این که در شرح اصلی گونه به وجود آمفید بر روی ناحیه سر اشاره شده است. که در نمونه مورد مطالعه این مورد قابل مشاهده نبود. این گونه اولین بار توسط برزسکی (۱۹۶۳) و سپس توسط لونسبری (۱۹۸۵) معرفی گردید. در ایران، حسن زاده و همکاران (۱۳۸۴) گونه F. vulgaris را از مزارع یونجه استان همدان جمع آوری و گزارش نموده اند.

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید