آمارنامه منتشره در سال ۸۶ ، سطح زیر کشت خربزه در ایران ۷۹۹۹۲ هکتار و بیشترین سطح زیر کشت متعلق به استان خراسان رضوی با ۴۵۵۵۳ هکتار می باشد که حدود ۵۷% از سطح کل کشور را شامل می شود . سطح کل زیر کشت جهانی طبق آمار فائو در سال ۲۰۰۹ ، ۱۳۰۸۰۱۸ هکتار بوده و ایران حدود ۱/۶% از سطح زیر کشت جهان را به خود اختصاص داده است .
متوسط عملکرد خربزه در ایران ۴/۱۵ تن در هکتار و بیشترین عملکرد را استان تهران با حدود ۳۲ تن در هکتار داشته است . میانگین عملکرد جهانی ۶/۲۱ تن و بیشترین عملکرد متعلق به کانادا با ۱۲۰ تن در هکتار بوده و کشور چین به عنوان مهمترین کشور تولید کننده ۱/۲۶ تن در هکتار عملکرد دارد. در ایران استان خراسان رضوی به عنوان مهترین تولید کننده خربزه در ایران دارای عملکرد متوسط ۱۴ تن در هکتار می باشد.
کل تولید خربزه در کشور ۱۲۲۱۶۳۱ تن و استان های مهم تولید کننده ، خراسان رضوی با ۶۳۶۴۵۹ تن ، سمنان با ۱۱۹۰۷۸ تن و خوزستان با ۱۳۸۷۰۹ تن می باشند . استان خراسان رضوی ۵۷% از تولید کشور را در اختیار دارد.
۱-۴- بیماری های مهم کدوئیان
بیماری ها یکی از عوامل محدود کننده کشت کدوئیان به شمار می روند از جمله می توان قارچها، باکتریها، ویروسها و نماتدها را ذکر نمود که مهمترین آنها عبارتند از:
سپتوریوز کدوئیان- آنتراگنوز کدوئیان که در خیار،کدوخورشتی،طالبی وهندوانه دیده می شود، موزائیک خیار که توسط شته Aphis gassypii منتقل می شود و سفیدک دروغی خیار درخیار و طالبی و گموز کدوئیان می باشند.
۱-۵- اهمیت و اهداف تحقیق
عوامل زیادی در انتخاب محصولات خانواده کدوئیان و توسعه کشت آن در کشورو استان خراسان رضوی وجود دارد،ازجمله این عوامل می توان به دارا بودن رتبه اول ایران و استان خراسان رضوی در صادرات خربزه و طالبی به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس و دیگر کشورها اشاره کرد که سهم زیادی در اقتصاد کشاورزی ایران بر عهده دارند.
به منظور اهمیت استان مورد نظر از نظر تولید محصولات خانواده کدوئیان و خسارت زا بودن نماتد های انگل گیاهی بر روی این محصولات و نیز با توجه به اینکه در رابطه با نماتدهای انگل گیاهی آنها هیچ گونه بررسی وتحقیق کاملی در استان وحتی با جامعیت خانواده ای در کشور صورت نگرفته است، لذا به عنوان اولین و مهمترین قدم، شناسایی نماتدهای انگل گیاهی این محصولات در استان ضروری به نظر می رسد. نماتدهای انگل گیاهی می توانند از تمام قسمت های گیاه تغذیه کنند.
برخی از این گونه ها فقط از خارجی ترین بافت های گیاهی تغذیه می نمایند، تعدادی دیگر به بافت های عمیق تر نفوذ می کنند. خسارت ناشی از تعداد کمی نماتد معمولا ناچیز است ولی جمعیت های زیاد آنها صدمه شدیدی را وارد نموده ویا موجب از بین رفتن میزبان می گردند. بعلاوه ، برخی از نماتد ها نیز ویروس های بیماریزا را در بین گیاهان انتقال می دهند ( دراپ کین، ۱۹۸۹).

فصل دوم
بررسی منابع
۲-۱- اهمیت نماتد های انگل گیاهی بر روی خانواده کدوئیان
نماتدهای انگل گیاهی در کلیه ی نقاط کشاورزی جهان یافت شده و هر محصولی مورد حمله و خسارت آن ها قرار می گیرد. نماتدهای انگل گیاهی نقش مهمی در کاهش تولید سبزی ها ایفا می کنند که بستگی به بزرگی و وسعت سیستم کشاورزی به کار رفته دارد به طوریکه در سیستم های چند کشتی و وسیع و سیستم های بین کشتی در کشاورزی اهمیت کمتری دارند ولی در سیستم کشت های متمرکز اهمیت خیلی زیادی پیدا می کنند. در سیستم کشت تک محصولی یا در مزرعه ای که به طور متوالی و پشت سرهم میزبان حساس کشت می شود، جمعیت آنها افزایش یافته و می توانند خسارتزا باشند. در سیستم های چند کشتی خسارت شدید حاصل از نماتدها معمولا به مرور زمان رخ می دهد ولی در محصولاتی که به صورت تک کشتی کشت می گردند، خسارت سریعتر اتفاق می افتد( سیکورا و فرناندز، ۲۰۰۵).
۲-۲- مطالعات انجام شده در جهان و ایران
دربررسی نماتدهای گلخانه های خیار و گوجه فرنگی شهرستان اسکس در اونتاریو جانسون و بوخوون در سال ۱۹۶۹ شش جنس Aphelenchoides ، Aphelenchus ، Helicotylenchus ، Meloidogyne ، Pratylenchus و Tylenchus را گزارش کردند.. مولینف نیز در سال ۱۹۷۳ در مطالعه ای که بر روی پراکنش نماتدهای انگل گیاهی در جنوب ازبکستان انجام داد دریافت که از میان گونه های جنس Meloidogyne تنهاگونه ی M. javanica به عنوان انگل محصولات طالبی مشاهده می شوند.
در بررسی نماتدهای بیماریزا بر روی محصولات زراعی در کشور السالوادور واهمیت مدیریت آنها پینوچت و همکاران در سال ۱۹۸۷ دریافتند،گونه های جنس Meloidogyne بیشترین تهاجم را به گیاهان طالبی، هندوانه ،بادمجان ،لوبیا و پنبه بر عهده داشته است.
نودا وهمکاران در سال ۱۹۹۹ از آنالیز ۱۵۰ نمونه ریشه و خاک و ۵۰ نمونه خاک جمع آوری شده از مزارع کدوئیان ونزوئلا دریافتند که گونه ی Pratylenchus brachyurus بیشترین اهمیت را در خسارت زایی گیاه طالبی،خیار،هندوانه و کدو دارد،درحالیکه M. incognita بیشترین جمعیت را به ترتیب در ریشه ی گیاهان طالبی،خیار،هندوانه وکدو خورشتی دارا بوده است.
همچنین گونه های دیگری از قبیل Helicotylenchus dihystera، Belonolaimus lineatus ، Tylenhorynchus annulatus در خاک اطراف ریشه کدوئیان مشاهده شدند.
آنتون و همکاران در مطالعه ای که در سال ۲۰۰۰ بر روی خسارت ناشی از نماتد M. incognita برگیاه طالبی صورت پذیرفت از مدل ریاضی Seinhorst در برآورد خسارت اقتصادی مزارع جنوب کالیفرنیا استفاده کرد.
در سال ۲۰۰۷ هووارد و همکاران نیز نماتدهای ریشه گرهی و مولد زخم را از مهمترین گونه های خسارت زای خانواده کدوئیان معرفی کردند که دارای یبیشترین تراکم جمعیتی در ریشه و خاک اطراف ریشه این گیاهان بودند.
آیسنورتن و همکاران نیز در سال ۲۰۰۲ در مطالعه ای که بر روی نماتد های انگل گیاهی خانواده Tylenchida در ترکیه بر روی گیاه هندوانه انجام داد،توانست ۲۵ گونه نماتد را شناسایی کند که گونه ی Pratylenchus fallax برای اولین بار در فون نماتدهای ترکیه گزارش شد،از دیگر گونه های شناسایی شده در این بررسی می توان به Filenchus cylindricauda ،Ditylenchus destructor ، Merlinius nanus و Boleodorus thyllactus اشاره کرد.
عبدالگاد و همکاران در سال ۲۰۰۷ درمصرجنس هایCriconemoides, Ditylenchus, Helicotylenchus Heterodera, Hirschmanniella, Meloidogyne, Pratylenchus, Rotylenchulus,
Tylenchus رابر روی گیاهان خیار،کدوحلوایی وهندوانه گزارش کردند، درحالیکه جنسهایHoplolaimus
و Trichodorusتنها بر روی هندوانه مشاهده شدند و ۴ جنسPratylenchus, Hirschmanniella, Tylenchorhynchus و Meloidogyne ازبالاترین سطح جمعیتی در کل محصولات کدوئیان برخوردار بودند.
در تحقیقی که در دانشگاه نبراسکا توسط هووارد وهمکاران در سال ۲۰۰۷ انجام پذیرفت ،آنها نماتدهای ریشه گرهی و مولد زخم را ازمهمترین گونه های خسارت زای خانواده کدوئیان معرفی کردند که دارای بشترین تراکم جمعیتی در ریشه و خاک اطراف ریشه این گیاهان می باشند.
در تحقیقات راهبردی مدیریت نماتدهای انگل گیاهی خانواده کدوئیان که در سال ۲۰۰۹ در دانشگاه دیویس کالیفرنیا توسط وستردال و همکارانش صورت گرفت،دریافتند که بیشترین خسارت مربوط به نماتدهای ریشه گرهی و نماتدهای مولد زخم می باشند ، همچنین به حساسیت بیشتر تمامی ارقام کدوئیان به M. incognita و M. javanica پی بردند،درحالیکه کدوئیان به میزان کمتری به M. hapla حساسیت نشان دادند.
نماتدهای مولد زخم نیز که شامل گونه های جنس Pratylenchus می باشند،با تغذیه از بافت های ریشه و تضعیف آنها از مقاومت در برابر سایر عوامل بیماری زا جلوگیری می کنند.وستردال و همکارانش در رابطه با روش های زراعی کنترلی،تناوب بدون گیاه میزبان را مهمترین روش جلوگیری از خسارت این گونه ها بر محصولات خانواده کدوئیان بر شمرده اند.
به منظور شناسایی نماتدهای انگل گیاهی خسارت زا بر روی سبزیجات و محصولات جالیزی، بامی و همکاران در سال ۲۰۰۹ در کشور بنین در غرب آفریقا تعداد ۱۷۱ ریشه گیاه و ۱۷۱ نمونه خاک از ۲۶ منطقه جمع آوری کردندکه در نهایت ۱۱ گونه نماتد شناسایی شدکه ۶ گونه از آنها برای نخستین بار ازآن کشور گزارش می شد،درآن بین گونه های Meloidogyne بیشترین تراکم جمعیتی را بر روی سبزیجات و خیار دارا بود.
در سال ۲۰۰۵ ، کرجه و همکاران، نژاد ۲ نماتد ریشه گرهی Meloidogyne arenaria را در اردن از روی خیار، گوجه فرنگی، کدو و لوبیا جمع آوری و گزارش نمودند.
باروتی در سال ۱۳۷۶ در بررسی فون نماتدهای انگل گیاهی خاک های زراعی آذربایجان شرقی ، اردبیل و مغان ، گونه M. javanica را از روی خیار ، گوجه فرنگی ، یونجه و بارهنگ و سیب زمینی در مناطق ذکر شده جدا کرد.
در سال ۱۳۸۲ مهدیخانی مقدم و همکاران در بررسی و شناسایی گونه های جنس Meloidogyne در ایران، گونه Meloidogyne javanica را از روی ریشه های گوجه فرنگی و سایر گیاهان در مناطق مختلف ایران گزارش نمودند
در سال ۱۳۸۵ پاک نیت گونه های نماتد ریشه گرهی (Meloidogyne spp. ) را در تعدادی از گلخانه ها و مزارع کدوییان و گوجه فرنگی بررسی و بیان کردند که ۴/۷۶ درصد نمونه ها آلوده به جمعیت مخلوط M. javanica و M. incognita و حدود ۵/۱۷ درصد آلوده به M. javanica و ۶ درصد آلوده به M. incognita بودند. در سال ۱۳۸۶ مهدیخانی مقدم و همکاران گونه Meloidogyne javanica را از روی خیار از منطقه های ارومیه- بادرلو، بیرجند، سبزوار، کرج- سرحدآباد و هشتگرد جمع آوری و شناسایی کردند و جمعیت های مختلف این گونه را از نظر چند شکلی آنزیمی در رابطه با آنزیم های استراز، مالات دهیدروژناز و سوپر اکسید دیسموتاز مورد بررسی قرار دادند.
کریمی پور و همکاران طی سال های ۱۳۸۷-۱۳۸۵ در بررسی مقادیر مختلف کود مرغی و تلفیق آن با شخم تابستانه در کنترل نماتد ریشه گرهی در ۲ محصول طالبی و خربزه در اصفهان دریافتند که این روش بهترین تاثیر را در کنترل نماتد و افزایش هر دو محصول دانسته و جهت کاهش خسارت ناشی از حمله این نماتد نسبت به تیمار شاهد در اولویت هستند.
به منظور شناسایی نماتدهای انگل گیاهی مزارع و گلخانه های خیار در منطقه جیرفت وکهنوج،رفیعی و همکاران درسال ۱۳۸۶ تعداد ۱۶ گونه نماتد متعلق به ۱۳ جنس را گزارش کردند که از بین آنها گونه های Aphelechus isomerus و Ditylenchus longimatricalis و Ektaphelenchoides compsi برای اولین بار از ایران گزارش شدند.
ابولی پو

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید