ثانویه مری، حباب میانی مری گرد با دریچه مشخص، حباب انتهایی مری غالبا از طرف شکمی ابتدای روده را می پوشاند. هرسه غده مری در یک سطح قرار دارند. فرج شکافی شکل، دارای دو تخمدان که در طرفین شکاف تناسلی امتداد یافته اند. دم در ماده ها کوتاه و نیم کروی، دارای برآمدگی انتهایی یا بدون آن، فاسمید ها کوچک و نزدیک به مخرج، طول دم یک تا ۵/۲ برابر عرض بدن در ناحیه مخرج، انتهای دم از طرف شکمی دارای زائده یا بدون آن، گاهی انتهای دم گرد است. در نرها قسمت جلوی بدن کوچکتر از ماده ها، ناحیه لب اغلب باریکتر از ناحیه ی لب در ماده هاست . در بعضی گونه ها استایلت در نرها رشد کمی یافته و کوتاهتر از استایلت در ماده هاست. دم در نرها کوتاه، کروی، بورسا تا انتهای دم کشیده می شود (صدیقی، ۲۰۰۰).

۴-۲-۷-۱- گونه Helicotylenchus egyptiensis, Tarjan, 1964
در نمونههای مورد بررسی نر مشاهده نشد.
مشخصات:
ماده: نماتدهایی کرمی شکل هستند که بدن آنها پس از تثبیت به شکل مارپیچ در میآید. عرض بدن در ناحیه وسط، ۲۵ میکرومتر، سر به شکل مخروطی ناقص، دارای پنج شیار عرضی، بلندی سر چهار و عرض آن در قاعده شش تا هفت میکرومتر، استایلت قوی با گرههای مشخص و گرد، قسمت مخروطی استایلت کمی بیشتر از طول استایلت است، فاصله محل ریزش غده پشتی مری به مجرای مری از ریز گرههای استایلت نه تا ۱۰ میکرومتر است. روزنه دفعی- ترشحی در فاصله ۱۰۵ تا ۱۱۰ میکرومتری از قسمت جلوی بدن قرار دارد. طول مری با غدههایی که به صورت پشتی و شکمی روی روده را پوشانیده ۱۳۵ تا ۱۴۰ میکرومتر است. نماتد ماده دارای دو تخمدان که به دو طرف بدن کشیده شده است، کیسه ذخیره اسپرم به صورت اتصالی با محور تخمدان و فاقد اسپرم، تخمکها در یک ردیف قرار دارند. دم به طول ۱۸ تا ۱۹/۵ میکرومتر با هشت تا ده شیار عرضی و دارای زایدههای تیز یا ماکرون هستند، فاسمیدها مشخص با چهار تا پنج شیار عرضی جلوتر از مخرج میباشند. سطوح جانبی بدن دارای چهار شیار طولی میباشند.
بحث: با استفاده از کلیدهای شناسایی جنس Helicotylenchus(تارجان، ۱۹۶۴، شر، ۱۹۶۶، صدیقی، ۱۹۷۲، فوتداروکول، ۱۹۸۵ و فیروزا و مقبول، ۱۹۹۴) خصوصیات ریختشناسی و ریختسنجی با گونه مورد مطالعه H. egyptiensis مطابقت نشان میدهد. این جمعیت با شرح اصلی گونه که توسط تارجان ۱۹۶۴ ارائه شده است و نیز جمعیتهای بررسی شده توسط شر ۱۹۶۶، زیدان و گرارت ۱۹۹۰ و فیروزا و مقبول ۱۹۹۴ از نظر ویژگیهای ریختسنجی و سایر خصوصیات مورد مقایسه قرار گرفت. این مقایسه نشان داد که نماتدهای ماده جمعیت مورد مطالعه نسبت به شرح اصلی گونه و در مقایسه با جمعیت شر و فیروزا و مقبول مطابقت داشت و نسبت به جمعیت زیدان و گرارت دارای شاخص c کمتر و طول استایلت بیشتر و شاخص O کمتر میباشد (در جمعیت زیدان و گرارت ۳۸c = و ۲۴Stylet = و۴۹ O = است). به علت وجود شباهت بین جمعیت مورد مطالعه و گونههای H. africanus،H. melancholicus، H. pseudorobustus، iperoiguensis H. وH. spicaudatus مقایسهای بین آنها صورت گرفت. گونه H. africanus به دلیل areolation ناتمام سطوح جانبی دم، گونهH. spicaudatus به دلیل شکل زائده انتهایی دم، گونه iperoiguensis H. به دلیل نداشتن زائده انتهایی دم، گونه H. melancholicus با طول بدن کوتاهتر و فاکتور c کمتر و گونه H. pseudorobustus به خاطر شکل سر از گونه H. egyptiensis جدا شدهاند. این گونه اولین بار توسط تارجان (۱۹۶۴) از خاک و ریشههای اطراف نیشکر در مصر جمع آوری و شناسایی شد. دومین گزارش از این گونه توسط دکر و همکاران (۱۹۸۰) از مناطق مختلف سودان جمع آوری و شناسایی گردید.این گونه برای اولین باردر ایران توسط باعدل و همکاران در سال (۱۳۸۷)شناسایی گردید. در این بررسی، گونه مذکور از خاک اطراف ریشههای خیار و کدو از روستاهای ده نوی و کلاته یزدیها درجاده قدیم مشهد- قوچان جمع آوری و مورد شناسایی قرار گرفت .
۴-۲-۷-۲- گونه Helicotylenchus pseudorobustus (Steiner,1964) Golden ,1956
در نمونه های مورد بررسی نر مشاهده نشد.
جهت شناسایی این گونه از کلیدهای شر (Sher, 1966) فوتدار و کول (Fotedar & Kaul, 1985)، صدیقی (Siddiqi, 1972) و فیروزا و مقبول (Firoza & Maqbool, 1994 ) که برای تشخیص گونه های جنس Helicotylenchus ارائه شده، استفاده گردید. مشخصات و اندازه های افراد نمونه با گونه H. pseudorobustus مطابقت دارد. به علت وجود مشابهت بین این گونه و گونه های H. paxilli و H. digitiformis مقایسه ای نیز با گونه های مذکور انجام گرفت. دو گونه H. paxilli و H. digitiformis با وجود داشتن مشابهت زیاد با گونه مورد مطالعه، از نظر محل ریزش غده پشتی مری و محل فاسمید ها با گونه مورد مطالعه اختلاف دارند. در گونه اول فاصله محل ریزش غده پشتی مری از زیر استایلت کمتر از یک سوم طول استایلت و محل فاسمیدها به اندازه سه شیار بدن جلوتر یا عقب تر از مخرج. در این گونه سر فرو رفته نسبت به بدن است. در گونه دوم فاصله محل ریزش غده پشتی مری از زیر استایلت حدود یک دوم طول استایلت و فاسمید ها به اندازه یک تا چهار شیار بدن جلوتر از مخرج قرار دارند. مشخصات و اندازه های افراد نمونه با شرحی که توسط فورچونر (Fortuner,1985) و شر (Sher,1966) برای گونه H. pseudorobustus ارائه شده، مقایسه گردید. کلیه مشخصات افراد نمونه با گونه مذکور مطابقت دارد. فقط طول دم در نمونه های مورد بررسی کمی بلندتر از گونه مذکور است.طول دم در گونه H. pseudorobustus ( 19.8±۳.۱ میکرومتر) می باشد. بنابراین گونه مورد مطالعه H. pseudorobustus تشخیص داده شد.
این گونه برای اولین بار توسط استاینر (۱۹۶۴) از سوئیس گزارش گردیده است. در ایران این گونه توسط محققین زیادی از نقاط مختلف کشور گزارش شده است. در این بررسی گونه مورد بحث از خاک اطراف ریشه های هندوانه و کدو خورشتی از روستای ده نوی واقع در اطراف شهرستان سبزوار و روستای محمدآباد واقع در حومه ی شهرستان فیض آباد جمع آوری و شناسایی گردید.

جدول۴-۷: خصوصیات مورفومتریک دو گونه از جنس Helicotylenchus (اندازه ها بر حسب میکرومتر).

Species H.egiptiensis H. pseudorobustus
Characters Female Female
N 6 7

L (680-740)725 ±۶۷.۹۱ (۶۴۰-۷۹۵)۷۲۵.۴±۶۶.۴
a (22.65-31.2)25 ±۲.۱ (۲۷.۴۵-۳۱.۰۵)۲۹.۲±۳.۳
b (4.34-6.25)4.89±۰.۶۲ (۶.۳۷-۷.۴۵)۶.۶۷±۰.۷۵
b’ (4.4-5.3)4.8±۰. ۳۳ (۴.۶-۵.۷)۴.۷۸±۰.۵۴
c (30.42-34.25)31.6±۵.۱ (۳۲.۵۷-۴۷.۴۵)۳۴.۸±۵.۳
c’ (1.1-1.4)1.2±۰.۲۱ (۰.۸-۱.۷)۱.۶±۰.۲۵
v (0.62-0.65)0.63±۰.۰۳ (۰.۶-۰.۷۵)۰.۷۲±۰.۰۳
v’ (0.58-0.69)0.67±۰.۰۳ (۰.۶۷-۰.۷۳)۰.۷۱±۰.۰۶
Stylet (26-27)26.66±۰.۵۰ (۲۶-۲۹)۲۶.۶۸±۰.۵۰
m (0.51-0.53)0.52±۰.۰۰۶ (۰.۴-۰.۴۸)۰.۴۳±۰.۰۲
o (33-39)36.5±۳.۰۹ (۳۴-۴۷)۳۹.۹±۳.۴
MB (0.61-0.69)0.63±۰.۰۳ (۰.۶۹-۰.۸۳)۰.۷۹±۰.۰۶
G1 (21-25.5)23.95±۲.۹۶ (۱۷.۶-۲۵.۵)۲۲.۹۷±۲.۷۶
G2 (19.7-23.5)22.44±۲.۱۷ (۱۶.۴-۲۴.۷)۱۹.۷۸±۲.۳۸
Tail lengt (18-19.5)18.5±۲.۲ (۱۹-۲۰)۱۹.۸±۳.۱

۴-۲-۸- جنس Irantylenchus Kheiri, 1972
نماتدهای کرمی شکل هستند به طول یک میلی متر یا کمتر، بدن بعد از تثبیت مستقیم یا کمی خمیده، پوست دارای شیارهای عرضی ظریف، سطوح جانبی بدن دارای چهار شیار طولی، سربلند، گرد، دارای شیارهای عرضی ظریف، همطراز بدن، استایلت با گره چماقی شکل، قسمت مخروطی استایلت کوتاه و حدود یک سوم طول استایلت، به طور معمول فاقد سه گره مشخص در انتهاست، تورم چماقی شکل گره استایلت بیشتر از طرف پشتی، فاصله محل ریزش غده پشتی مری از زیرگره استایلت نصف یا برابر طول استایلت، حباب میانی مری ماهیچه ای و دارای دریچه، حباب انتهایی مری گلابی شکل و به صورت اتصالی با روده، به مقدار ناچیزی ابتدای روده را می پوشاند. دریچه بین مری و روده مشخص، فرج به صورت شکاف عرضی، محل آن در نیمه دوم بدن، کیسه عقبی رحم کوتاهتر از عرض بدن در ناحیه مخرج، کیسه ذخیره اسپرم بلند و به صورت اتصالی با محور تخمدان، تخمدان به سمت جلوی بدن کشیده شده، فاسمید ها در سطوح جانبی بدن نزدیک مخرج ، راست روده و مخرج مشخص، دم نخی شکل و بلند، بورسا محدود به ناحیه منفذ دفعی – تناسلی است و تا انتهای دم کشیده نمی شود، اندام تناسلی نر نوک تیز به طول ۲۱ تا ۲۳ میکرومتر، گوبرنا کولوم هلالی شکل و به طول ۵ تا ۶ میکرومتر است. (خیری، ۱۹۷۲، صدیقی، ۲۰۰۰). در نمونه های مورد مطالعه از این جنس یک گونه جمع آوری و شناسایی گردید.

۴-۲-۸-۱- گونه Irantylenchus clavidorus, Kheiri,1972
در گونه مورد مطالعه نر مشاهده نشد.
اندازه ها و مشخصات افراد نمونه با شرح اصلی گونه (خیری، ۱۹۷۲) مطابقت نشان می دهد. این گونه برای اولین بار در دنیا و ایران توسط خیری (۱۹۷۲) از خاک اطراف ریشه های یونجه در اصفهان شناسایی و معرفی گردیده است. در این بررسی گونه مذکور از خاک اطراف ریشه های طالبی و تیل مگسی از روستای بلغشه در شهرستان نیشابورجمع آوری و شناسایی گردید.

جدول۴-۸: خصوصیات مورفومتریک یک گونه از جنس Irantylenchus (اندازه ها بر حسب میکرومتر).

Species Irantylenchus clavidorus
Characters Female
N 6

L

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید