زاده و همکاران (۱۳۸۴) گونه F. vulgaris را از مزارع یونجه استان همدان جمع آوری و گزارش نموده اند. سپس محققین دیگر از خاک مزارع و باغات مختلف در مناطق مختلف کشور گونه مذکور را جمع آوری و گزارش نموده اند. در این بررسی گونه مذکور از خاک اطراف ریشه های طالبی و خربزه و خیاراز روستاهای اسلامیه و ریوش واقع در جاده نیشابور- کاشمر جمع آوری و شناسایی گردید.

جدول۴-۵: خصوصیات مورفومتریک سه گونه از جنس Filenchus (اندازه ها بر حسب میکرومتر).

Species F.cylindricaudus F. thornei F. vulgaris

N 5 6 9

L (650-820)742±۷۴.۲۹ (۶۳۰-۷۹۰)۷۱۱.۶۶±۵۷.۷ (۵۶۰-۸۱۰)۷۰۳.۳۳±۸۵.۶
a (29.8-39.5)34.62±۳.۸۵ (۲۹.۵-۳۹.۵)۳۴.۶۸±۴.۰۴ (۲۵.۴-۴۲.۴)۳۲.۹±۵.۹۶
b (5.3-6.4)5.88±۰.۴۱ (۴.۹-۶.۹)۶.۰۱±۰.۷۶ (۴.۰۹-۶.۵)۵.۶±۰.۷۵
c (4.9-6.4)5.64±۰.۵۷ (۳.۱-۴.۷)۴±۰.۶۸ (۳.۶-۵.۲)۴.۳۶±۰.۵۷
c’ (8.2-11.8)9.72±۱.۴۴ (۱۴.۵-۱۸.۵)۱۶.۱۶±۱.۶۳ (۱۰.۸-۱۷.۵)۱۴.۳۴±۲.۴۳
v (0.62- 0.73)0.67±۰.۰۴ (۰.۵۲-۰.۶۷)۰.۵۹±۰.۰۵ (۰.۵۳-۰.۶)۰.۵۶±۰.۰۲
v’ (0.73-0.83)0.77±۰.۰۳ (۰.۶۹-۰.۸۱)۰.۷۵±۰.۰۴ (۰.۷۱-۰.۸۷)۰.۷۹±۰.۰۵
Stylet (10-13)11.8±۱.۱۵ (۹-۱۱)۹.۸۳±۰.۹۸ (۸-۱۲)۹.۷۷±۱.۳۹
M (0.38- 0.47)0.42±۰.۰۲ (۰.۳۳-۰.۴۴)۰.۳۷±۰.۰۳ (۰.۳۷-۰.۴۶)۰.۴۱±۰.۰۳
MB (0.34-0.47)0.41±۰.۰۵ (۰.۳۸-۰.۴۳)۰.۴۰۵±۰.۰۱ (۰.۳۶-۰.۴۷)۰.۴۱±۰.۰۴
Tail length (145-162)153.4±۷.۲۳ (۱۶۸-۱۹۴)۱۸۰.۳۳±۹.۰۹ (۱۲۵-۱۶۸.۷)۱۴۶.۵±۱۵.۰۶

۴-۲-۶- جنس Geocenamus Thorne & Malek,1968
نماتدهایی هستند به طول ۵/۰ تا ۵/۱ میلی متر، بدن بعد از تثبیت مستقیم تا کمی خمیده، سطوح جانبی بدن دارای شش شیار طولی که ممکن است بین شیارهای طولی سطوح جانبی بدن، خطوط اضافی نیز دیده شود. در بعضی از گونه ها علاوه بر شیارهای طولی سطوح جانبی بدن، در تمام سطح پوست بدن، شیارهای طولی وجود دارد. که شیارهای عرضی را قطع کرده و ظاهری مشبک به پوست می دهند. دایریدها در صورتی که وجود داشته باشند، در مقابل منفذ دفعی – ترشحی و در محلی که سطوح جانبی دارای چهار شیار طولی است، مشاهده می شوند. سر همطراز بدن یا کمی فرورفته نسبت به آن، شیارهای سر بوسیله شیارهای طولی قطع شده و آنرا به شش بخش تقسیم می کند ( شیارهای طولی سر در گونه Geocenamus varians دیده نمی شوند). استایلت ظریف و باریک تا قوی، طول آن در گونه های مختلف از ۲۵ تا ۱۳۰ میکرومتر متغیر است. گره های استایلت گرد و کوچک، قسمت مخروطی آن بندرت بیش از ۵۵ تا ۶۰ درصد طول استایلت می باشد. فاصله محل ریزش غده پشتی مری از زیر گره های استایلت یک تا سه میکرومتر، حباب انتهایی مری نسبت به روده به صورت اتصالی، دم در ماده ها استوانه ای تا مخروطی شکل با انتهای گرد، طول آن دو تا چهار برابر عرض بدن در ناحیه مخرج، ضخامت کوتیکولی در انتهای دم عادی، اندام تناسلی نر فاقد غشاء کوتیکولی ظریف در قسمت داخلی، گوبرناکولوم از منفذ دفعی – تناسلی بیرون نمی آید. دارای زواید اپیپتیگما در ماده ها و هیپوپتیگما در نرها (صدیقی، ۲۰۰۰ و برزسکی ، ۱۹۹۱).
۴-۲-۶-۱- گونه Geocenamus tenuidens , Thorne & Malek, 1968

مشخصات
ماده: نماتدهایی کرمی شکل هستند که بعد از تثبیت از طرف شکمی کمی خمیدگی پیدا می کند. بدن دارای شیارهای عرضی مشخص و گرد، سطوح جانبی بدن دارای شش شیار طولی است. سر نسبت به بدن کمی فرورفته و دارای پنج شیار عرضی، بلندی آن چهار میکرومتر و عرض آن در قاعده هشت میکرومتر، شبکه کوتیکولی سر متوسط، لب ها کاملا مشخص و مجزا از بدن، دایریدها نامشخص، استایلت مشخص با گره های قوی، گرد و متمایل به عقب بدن ، حباب میانی مری بیضی شکل، حباب انتهایی مری به صورت اتصالی با روده، فرج دارای زائده اپیپتیگما، دیواره های واژن نزدیک فرج متورم، دارای دو تخمدان که در طرفین شکاف تناسلی کشیده شده اند، کیسه ذخیره اسپرم مشخص و دارای اسپرم و به حالت اتصالی با محور تخمدان، تخمک ها در یک ردیف، دم درماده ها استوانه ای شکل که در انتها گرد بوده، انتهای دم فاقد شیار، طول دم ۵۴ تا ۷۴ میکرومتر و دارای ۳۲ تا ۴۳ شیار عرضی، فاسمید ها مشخص و بین خطوط سطوح جانبی بدن و در نیمه دوم دم قرار دارند. نر: نرها در قسمت جلوی بدن شبیه ماده ها، دم در نرها نوک تیر به طول ۵۶ تا ۷۸میکرومتر، زواید هیپوپتیگما مشخص، اندام تناسلی نر از طرف شکمی خمیده، گوبرناکولوم ساده و هلالی شکل، بورسا شیاردار به طول ۸۲ میکرومتر و تا انتهای دم کشیده شده است.
بحث: با استفاده از کلید چیتامبر و فریز (۲۰۰۵) که در مورد تشخیص گونه های جنس Geocenamus ارائه شده، مشخصات و اندازه های افراد نمونه با گونه G. tenuidens مطابقت دارد. گونه مورد مطالعه با گونه‌های مشابه از جمله G. Squamatus و G. Khashanicus مقایسه گردید. در گونه G. Squamatus بدن دارای شیارهای طولی خارج از سطوح جانبی بدن نیزبوده ولی در گونه مورد مطالعه شیارهای طولی فقط در سطوح جانبی بدن دیده می شود. همچنین گونه مذکور فاقد شیارهای عرضی در سطوح جانبی بدن بوده ولی در گونه مورد مطالعه شیارهای عرضی بین خطوط سطوح جانبی بدن دیده می شود(aerolation). همچنین در گونه مورد مطالعه سطوح جانبی بدن دارای شش شیار طولی بوده که از ناحیه فاسمید به بعد شیارها چهارتایی دیده می شود. ولی در گونه G. Squamatus شیارها شش تایی دیده می شوند، بنابراین گونه مذکور از گونه مورد مطالعه متمایز می شود. گونه G. Khashanicus در سطوح جانبی بدن فاقد شیارهای عرضی بوده ولی گونه مورد مطالعه دارای شیارهای عرضی بین خطوط سطوح جانبی بدن بوده، در گونه مورد مطالعه انتهای دم گرد بوده ولی در گونه G. Khashanicus انتهای دم حالت انگشتی (پنجه ای) دارد. همچنین در گونه مورد مطالعه از فاسمید به بعد شیارهای طولی سطوح جانبی بدن چهار تایی دیده می شوند، ولی در گونه G. khashanicus شیارها شش تایی دیده می شوند. بدین ترتیب گونه مورد مطالعه از گونه مذکور متمایز می شود. این گونه اولین بار توسط تورن و مالک (۱۹۶۸) گزارش گردید. در این بررسی گونه مورد مطالعه از خاک اطراف ریشه های کدو تنبل و خورشتی و خیار از روستای سولاخه واقع در حومه ی شهرستان کلات ، جمع آوری و شناسایی گردید. این گونه برای اولین بار از ایران توسط فدوی و همکاران (۱۳۸۹)گزارش شده است
جدول۴-۶: خصوصیات مورفومتریکی یک گونه از جنس Geocenamus از استان خراسان رضوی (اندازه ها بر حسب میکرومتر).

Species G. tenuidens G. tenuidens
Characters Female Male
N 10 3

L (710-1100)901±۸۸.۰۶ (۹۷۵-۱۰۶۰)۱۰۰۶±۳۴.۸۹
a (28.3-36.5)31.3±۲.۳۸ (۳۳.۲-۳۵.۷)۳۴.۷۶±۱.۰۱
b (4.9-6.1)5.48±۰.۴ (۵.۷-۵.۲)۵.۹۶±۰.۱۹
c (12.5-15.2)13.79±۱.۰۱ (۱۳.۱-۱۴.۸)۱۴±۰.۶۸
c’ (2.1-3.2)2.66±۰.۳۶ (۲.۹-۳.۱)۳.۰۱±۰.۱
v (0.50- 0.59)0.54±۰.۰۳ ——
v’ (0.5-0.63)0.568±۰.۰۴ ——
Stylet (22-31)26.4±۳.۲۳ (۲۸-۲۹)۲۸.۴±۰.۵۴
m (0.49- 0.55)0.518±۰.۰۲ (۰.۴۹-۰.۵۶)۰.۵۲±۰.۰۲
MB (0.42-0.57)0.49±۰.۰۵ (۰.۵-۰.۵۶)۰.۵۳۲±۰.۰۲
G1 (17.5-26.5)20.83±۲.۸۵ ——
G2 (16.5-20.6)18.44±۱.۴۲ ——
Tail length (54-74)64.4±۸.۰۱ (۵۶-۷۸)۶۴.۶±۸.۹۸
Spicule ——- (28-32)29.8±۱.۴۸
Gobernaculum ——- (12-15)13.5±۱.۲۷

۴-۲-۷- جنس Helicotylenchus Steiner, 1945
نماتدهایی کرمی شکل هستند که پس از تثبیت به صورت مارپیچی یا خمیده در می آیند. اندازه بدن ۴/۰ تا ۲/۱ میلیمتر، سر کوتاه یا بلند، گرد یا مخروطی ناقص، همطراز بدن یا کمی فرورفته نسبت به بدن، معمولا شیار دار و دارای چهار تا نه شیار عرضی، فاقد شیارهای طولی در سر، سطوح جانبی بدن دارای چهار شیار طولی، استایلت با رشد متوسط، به طول ۱۹ تا ۳۸ میکرومتر، گره های استایلت گرد تا پهن شده، شبکه کوتیکولی سربا رشد متوسط تا قوی، فاصله محل ریزش غده پشتی مری از زیرگره های استایلت ۴/۰ تا کمی بیشتر از نصف طول استایلت، منفذ دفعی – ترشحی زیر همیزونید نزدیک لوله

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید