چغندرقند استان همدان جمع آوری و گزارش نمودند. در این بررسی گونه مورد مطالعه از خاک اطراف ریشه های خیار درروستای حصار سرخ وناظریه در حومه شاندیزجمع آوری و شناسایی گردید.
جدول ۴-۲: خصوصیات مورفومتریک یک گونه از جنس Basiria (اندازه ها برحسب میکرومتر).

Species B. graminophila
Characters Female
N 7

L (680-827)738.5±۶۳.۶۶
a (34.5-41.4)38.6±۲.۳۸
b (5.5-6.1)5.72±۰.۴۳
c (7.8-9.7)8.6±o.91
c’ (6.05-7.4)7.05±۰.۶۳
v (0.75-0.78)0.75±۰.۰۲
v’ (0.84-0.86)0.84±۰.۰۲
Stylet (10-12)11.2±۰.۴۳
m (0.43-0.53)0.48±۰.۰۳
MB (0.39-0.51)0.43±۰.۰۵
G1 (32.5-37.8)35.32±۲.۷۰
PVS (12.5-14.5)13.6±۱.۳۴
DGO (2.4-3.7)3.05±۰.۵۹
Tail length (78-106) 88±۱۴.۱۲

۴-۲-۳- جنس Boleodorus Thorne, 1941
نماتدهای کوچکی هستند به طول کمتر از یک میلی متر، پوست دارای شیارهای عرضی ظریف، سطوح جانبی بدن دارای چهار شیار طولی صاف، سربلند، مخروطی تا گرد، دارای فرورفتگی در محل منفذ دهان و یا فاقد آن، شبکه کوتیکولی سر ضعیف تا متوسط، آمفیدها بیضی تا هلالی شکل، استایلت به طول هشت تا ۱۰ میکرومتر، قسمت مخروطی آن یک سوم طول استایلت، گره های استایلت متصل به هم و به ندرت گرد، فاصله محل ریزش غده پشتی مری از زیر گره های استایلت یک تا چهار میکرومتر، لوله اولیه مری استوانه ای شکل، حباب میانی مری به صورت یک تورم دوکی شکل، با رشد کم و فاقد دریچه، حباب انتهای مری گلابی شکل، منفذ دفعی – ترشحی بعد از حلقه عصبی قرار دارد، مجرای ترشحی کاملا مشخص، فرج در فاصله بین ۵۹ تا ۷۵ درصد طول بدن قرار دارد. کیسه عقبی رحم کوتاه و کمتر از عرض بدن در ناحیه فرج، کیسه ذخیره اسپرم به صورت اتصالی با محور تخمدان، بیضی شکل یا کشیده و دارای اسپرم، تخمدان کوتاه و تخمک ها در یک یا چند ردیف قرار دارند، دم از طرف شکمی خمیده یا راست و معمولا انتهای آن راست و گاهی چماقی شکل، بورسا محدود به ناحیه دفعی – تناسلی، اندام تناسلی نر و گوبرناکولوم از نوع Tylenchoid است. (صدیقی، ۲۰۰۰)
در نمونه های مورد مطالعه، از این جنس یک گونه شناسایی شد.
۴-۲-۳-۱- گونهBoleodorus thylactus Thorne, 1941
اندازه و مشخصات گونه مورد مطالعه با مقادیر و شرحی که تورن در سال ۱۹۶۱ در مورد گونه B. thylactus ارائه داده، مقایسه گردید. در شرح اصلی گونه، به وجود دایرید و فاسمید اشاره شده است امّا در نمونه مورد مطالعه هیچ کدام از دو مورد فوق مشاهده نشد. در شرح اصلی، شبکه کوتیکولی سر قوی ذکر گردیده ،در حالیکه در گونه مورد مطالعه شبکه کوتیکولی سرضعیف تا متوسط می باشد. سایر مشخصات کاملاً مشابه شرح اصلی گونه است. از طرفی عصایی بودن دم با انتهای گرد یکی از مشخصات اصلی گونه است که گونه مذکور را از سایر گونه های این جنس مشخص می کند. این گونه اولین بار توسط تورن (۱۹۴۱) از خاک‌های زراعی آمریکا گزارش گردید. در ایران گونه مذکور از خاک مزارع و باغهای مختلف کشور توسط محققین مختلف گزارش شده است. در این بررسی، گونه مذکور از خاک اطراف ریشه های خربزه و هندوانه از جاده فریمان – سرخس در ۳۰ کیلومتری شهرستان سرخس جمع آوری و شناسایی گردید.
جدول۴-۳: خصوصیات مورفومتریکی یک گونه از جنس Boleudorus (اندازه ها بر حسب میکرومتر).

Species Boleudorus thylactus Boleudorus thylactus
Characters Female Male
N 7 3

L (530-640)587.85±۳۷.۲۸ (۴۷۰-۶۴۵)۵۵۰±۴۳.۱۳
a (26.7-32.8)30.02±۲.۵ (۴۱.۳-۴۲.۴)۴۳.۶۵±۰.۶۷
b (5.1-6.2)5.67±۰.۴۰ (۴.۳-۴.۵)۴.۳۵±۰.۰۷
c (6.1-7.06)6.71±۰.۳۶ (۸.۷-۱۰.۳)۹.۶۵±۱.۳۲
c’ (6.9-7.8)7.31±۰.۳۱ (۵.۸-۶.۵)۵.۶±۰.۸۷
v (0.59-7.01)1.55±۲.۴۰ —–
v’ (0.68-0.78)0.73±۰.۰۳ —–
Stylet (10.5-12)11.07±۰.۵۳ (۱۰-۱۱)۱۰.۷۵±۰.۴۵
m (0.4-0.48)0.44±۰.۰۳ (۰.۴۵-۰.۵۲)۰.۵۸±۰.۰۲
MB (0.41-0.49)0.45±۰.۰۳ (۰.۳۸-۰.۴۳)۰.۴۱±۰.۰۲
PVS (6.1-10.2)8.32±۱.۳۴ —–
Tail length (65-85)75±۷.۴۳ (۵۵-۶۲)۵۴.۵±۳.۶۳
Spicule —– (16-19)18.5±۱.۵۵
Gobernaculum —– (6-8)6.9±۰.۷۴

۴-۲-۴- جنس Ditylenchus Filipjev,1936
نماتدهایی هستند به حالت مستقیم و کشیده، کوتیکول ظریف، بدن معمولا کمتر از ۵/۱ میلیمتر طول دارد. شبکه کوتیکولی سر ضعیف، شیارهای طولی سطوح جانبی بدن بین چهار تا شش عدد متغییر است. حباب انتهایی مری ممکن است باروده حالت هم پوشانی داشته باشد که این همپوشانی به صورت پشتی یا جانبی است و در بعضی از گونه ها نحوه اتصال مری با روده به صورت اتصالی است. دارای یک تخمدان که به سمت جلوی بدن کشیده شده، تخمک ها در یک یا دو ردیف، کیسه ذخیره اسپرم کشیده، فرج در فاصله ۸۵ درصدی از طول بدن از ناحیه سر، دارای کیسه عقبی رحم که اندازه آن در گونه های مختلف متفاوت است و در تفکیک گونه ها فاکتور مهمی است. در نرها بورسا تا انتهای دم کشیده شده، دم کشیده و مخروطی شکل تا نیمه استوانه‌ای یا نخی شکل، گونه هایی از این جنس که از گیاهان تغذیه دارند، به قسمت‌های هوایی و زیرزمینی گیاه حمله می کنند و بعضی از گونه ها قارچ خوار می باشند ( با تاناگاروکادیان، ۱۹۶۹.، سومنکوآ، ۱۹۸۲.، برزسکی، ۱۹۹۱.، نیکل، ۱۹۹۱.، صدیقی، ۲۰۰۰). در نمونه های جمع آوری شده از این جنس دو گونه شناسایی گردید.
۴-۲-۴-۱- گونه Ditylenchus medicaginis Wasilewska, 1965
در نمونه های مورد بررسی نر مشاهده نشد.
با استفاده از کلید برزسکی(۱۹۹۱) مشخصات و اندازه های نمونه ها با گونه D. medicaginis مطابقت نشان می دهد. که مشخصات نمونه های جمع آوری شده با گونه های D. myceliophagus ، D. tenuidens و D. medians که در تعداد شیارهای سطوح جانبی بدن شبیه هستند مورد مقایسه قرار گرفت. در گونه D. myceliophagus طول کیسه عقبی رحم بلندتر از گونه مورد مطالعه بوده، حدود ۱/۲ برابرعرض بدن درناحیه فرج، در مقابل ۷/۱ برابر عرض بدن درناحیه فرج، همچنین درگونه مذکور حباب انتهایی مری با روده حالت همپوشانی داشته ولی در گونه مورد مطالعه حالت اتصالی دارد. در گونه مذکور انتهای دم به شکل گرد ولی در گونه مورد مطالعه انتهای دم تیز است. بدین ترتیب گونه مذکور از گونه مورد مطالعه متمایز می شود. درگونه D. tenuidens ، منفذدفعی-ترشحی در وسط لوله ثانویه مری قرار دارد. اما درگونه مورد مطالعه محل آن مقابل بخش انتهایی لوله ثانویه مری است.
در گونه D. medians ، عرض سر بیشتر ازگونه مورد مطالعه بوده، ۶ تا ۷ میکرومتر در مقابل ۵ تا ۶ میکرومتر و همچنین درگونه مذکور انتهای دم گرد بوده ولی در گونه مورد مطالعه انتهای دم تیز است. بدین ترتیب گونه مذکور از گونه مورد مطالعه متمایز می شود.
این گونه اولین بار توسط واسیلوسکا(۱۹۶۵) گزارش گردید. در ایران نیز این گونه توسط کریمی پور فرد و خیری(۱۳۸۱) از گیاهان زراعی استان تهران، خضری نژاد و نیکنام(۱۳۸۵) از مزارع چغندرقند استان آذربایجان غربی، ناصری وپورچم(۱۳۸۷) از مزارع کلزا در مناطق عمده کشت آن در کشور، جباری ونیکنام (۱۳۸۷) از مزارع سبزیکاری تبریزگزارش کرده اند. در این بررسی گونه مورد مطالعه ازخاک اطراف ریشه های خربزه و تیل مگسی از روستاهای عباس آباد و محمدیه واقع در منطقه جیم آباد و حومه شهرستان تربت جام جمع آوری و شناسایی گردید.
۴-۲-۴-۲- گونه Ditylenchus tenuidens Gritzenko, 1971
در نمونه های موردبررسی نر مشاهده نشد.
با استفاده از کلید برزسکی(۱۹۹۱) مشخصات و اندازه های نمونه با گونه D. tenuidens مطابقت نشان می دهد. همچنین مشخصات نمونه های جمع آوری شده با گونه های D. silvaticus ، D. medicaginis و D. acutatus که در تعداد شیارهای سطوح جانبی بدن شبیه هستند، مورد مقایسه قرار گرفت. در گونه D. silvaticus ، عرض سر۷-۶ میکرومتر بوده در مقابل ۶-۵ میکرومتر در گونه مورد مطالعه در گونه مذکور کیسه ذخیره اسپرم خالی از اسپرم بوده ولی درگونه مورد مطالعه حاوی اسپرم است، در گونه مذکور

دسته بندی : No category

دیدگاهتان را بنویسید