سقوط  بیماران دیگر پیامد جانبی ناخواسته است که خصوصا در افراد سالمند بالاتر از 65 سال سن بسیار شایع است(42). مجمع پرستاران امریکا سقوط را به عنوان هرگونه افتادن برنامه ریزی نشده بیمار بر کف اتاق ( یا بر روی وسایل موجود در کف اتاق مانند سطل زباله ها) تعریف می کند که می تواند با و یا بدون صدمه باشد. مورس[1] سقوط بیماران بستری در بیمارستان را به انواع تصادفی (ناشی از عوامل خارجی مانند توجهات محیطی)، فیزیولوژیک قابل پیش بینی (ناشی از عوامل فیزیولوژیک داخلی بیمار مانند گیجی ) و فیزیولوژیک غیر قابل پیش بینی ( حوادث درونی مانند یک حمله سنکوپ و یا سکته مغزی جدید) طبقه بندی می کند. تقریبا 78درصد سقوط ها با وقایع فیزیولوژیک داخلی قابل پیش بینی مرتبط است(57) .

سقوط بیمار به هر دلیلی در بیمارستان یک مشکل بالینی و قانونی است(58). با این حال برآوردها نشان می دهند که از هر 3 بیمار سالمند بستری در بیمارستانها یکی دچار سقوط شده و 30-20 درصد این موارد به آسیبهای جدی منجر گشته اند (59) . شکستگی از جمله این عوارض است که در 4 درصد موارد سقوط رخ داده است. بیماران مبتلا به بیماریهای همزمان استعداد بیشتری برای صدمه خواهند داشت. برای مثال ابتلای بیمار به استئوپروز می تواند خطر شکستگی را افزایش دهد(57)

سقوط علاوه بر عواقب بیماریزایی، ناتوانی و افزایش مدت اقامت داخل بیمارستانی به میزان 6/11 روز، با افزایش خطر مرگ نیز همراه است (59) هزینه تخمین زده شده سقوط که معادل 19 میلیارد دلار در سال می باشد را نیز باید در نظر داشت(35). تمام این موارد اهمیت شناسایی عوامل خطر آفرین و پیشگیری از سقوط را مشخص می سازند. سنکوپ ، دیس ریتمی ها ،حوادث عروق مغزی ، اختلالات شناختی مانند دمانس ، ضعف اندامهای تحتانی و مصرف برخی داروها مانند داروهای ضد افسردگی ، بنزودیازپینها ، دیورتیکها و فنوتیازینها از عوامل اصلی سقوط محسوب می­­­شوند. (42)

پیشگیری از سقوط خصوصا در بیماران تحت درمان با داروهای آرام بخش و تغییر در وضعیت روانی چالش برانگیز است. بیشتر بیماران بستری در بخشهای مراقبت ویژه نیز به دلیل درمان با داروهای سداتیو در خطر بالایی از نظر بروز سقوط قرار دارند. از طرف دیگر، بروز دلیریوم یا سایکوزICU در بخشهای مراقبت ویژه اهمیت توجه به سقوط بیماران در این بخشها را برجسته تر می سازد. چنانچه نتایج مطالعه ای نشانگر فراوانی  85-60 درصدی دلیریوم در بیماران تحت تهویه مکانیکی در بخشهای مراقبت ویژه وارتباط معنادار آن با سقوط بیماران بود (60). نتایج یک مطالعه کیفی با هدف بررسی عوامل مستعدکننده و استراتژیهای پیشگیری از سقوط بیماران از دیدگاه پرستاران شاغل در بخشهای داخلی نشان داد که اکثر نمونه ها نارسایی در ارتباط پزشک وپرستار ، محیط کار غیر ایمن و ضعف برنامه ریزی را از عوامل مشارکت کننده در سقوط بیماران محسوب نمودند(35).از آنجایی که بخشهای مراقبت ویژه بدلایل گفته شده مستعد سقوط بیماران هستند، لذا پرستاران شاغل در این بخشها باید از دقت و توجه بالاتری در مراقبت از بیماران برخوردار باشند.

بطور کلی خطاها را می توان به دو دسته خطاهای فعال و خطاهای نهفته طبقه بندی کرد . خطاهای فعال ، خطاهایی هستند که ناشی از غفلت یا عدم آگاهی مراقبت دهندگان بوجود آمده و بندرت منجر به ایجاد پیامدهای ناخواسته در بیماران می شوند. اما خطاهای نهفته ، خطاهایی غیر قابل اجتناب و ناشی از مشکلات و نارساییهای درون سیستمی مانند ضعف  در تصمیم گیریهای مدیریتی و سیاست گذاریهای نامناسب سازمانی بوده و اغلب تهدید کننده ایمنی بیماران می باشند .  باید توجه داشت که امکان بروز خطا، با توجه به ماهیت رفتاری انسان، همیشه وجود دارد و هر فردی با هر سطحی از آموزش ،مهارت ،تجربه و انگیزه ممکن است دچار خطا شود. بنابراین امکان بروز خطا و ایجاد عوارض ناخواسته در بیماران حتی در بالاترین سطوح مراقبتی وجود دارد. اما این خطاهای شایع و پر هزینه، براساس گزارش انجمن پزشکی آمریکا، قابل پیشگیری هستند. این انجمن در  تجزیه وتحلیل علل بروز خطاها و حوادث ناخواسته دو رویکرد فردی و سیستمیک را در نظر گرفته است. رویکرد فردی افراد را مسئول بروز خطاها می داند. در این رویکرد افراد بی دقت و بی مبالات مرتکب خطا می شوند. این افراد باید تنبیه و سرزنش شده و از سیستم کنار گذاشته شوند تا ایمنی سیستم افزایش یابد. اما رویکرد سیستمی به جای تمرکز بر افراد بر سیستم ها تمرکز نموده و نقایص و کاستی های سیستمیک را از دلایل اصلی بروز خطاها می داند. این رویکرد بر اساس تاثیر یادگیری از خطاهای گذشته و تغییر در سیستم ها بر بهبود ایمنی استوار است. در کل انجمن پزشکی آمریکا ایمنی را از مسئولیتهای سیستمها و سازمانهای مراقبتی دانسته واصلاح ساختار های سیستمیک و سازمانی را ارتقادهنده سطح ایمنی بیماران عنوان می کند(41).

ارتقای سطح ایمنی در ابتدا نیاز به شناسایی وضعیت موجود دارد. اما امروزه، ارائه آمار دقیق و شفاف از میزان بروزواقعی پیامدهای ناخواسته در بخشها به صورت چالش مهم ایمنی بیماران در بیمارستانها در آمده است (15). سازمان جهانی بهداشت تمرکز بر ایجاد فرهنگ ایمنی در بیمارستانها و ایجاد سیستمهای دقیق گزارش دهی را در کنار یادگیری از خطاهای گذشته از مهمترین حیطه های کاهش بروز پیامدهای ناخواسته در بیمارستانها عنوان می کند. چراکه فقدان سیستمهای گزارش دهی پیامدهای ناخواسته و یا عدم تمایل پرستاران به گزارش نمودن پیامدهای ناخواسته ایمنی در بیمارستانها موجب موارد گزارش دهی بسیار کم از بروز پیامدهای ناخواسته شده است(2). این موضوع بدان معناست که بیشتر موارد پیامدهای ناخواسته گزارش نمی شوند. نتایج مطالعه لوینسون[2] در 195 بیمارستان ایالات متحده در سال  2012 نشان داد که 86 درصد از موارد پیامدهای ناخواسته در بیماران بستری دربیمارستانها گزارش نمی شوند. لوینسون دلایل عدم گزارش پیامدهای ناخواسته توسط پرستاران را عدم وجود سیستمهای حمایتی ،ترس از سرزنش شدن ،عدم آگاهی از موارد نیازمند گزارش و در نهایت عدم آگاهی از چگونگی گزارش  عنوان می کند . کمبود وقت ،عدم وجود پرسنل کافی و بار کاری بیش از حد نیز از دیگر دلایل عدم گزارش دهی پیامدهای ناخواسته می باشند(61). هرچند که در شرایط حاضر به دلیل فقدان سیستم ثبت آمارها، پرستاران با حضور شبانه روزی در بالین بیماران و ایفای نقش محوری در مراقبت همچنان بهترین منبع مشاهده و گزارش بروز پیامدهای ناخواسته هستند(15).