هممون در زندگی روزمره مون حالت ترش کردن یا سوزش سردل رو تجربه کردیم و بسیاری هم خیلی راحت از کنار اون گذشته ایم و با یه لیوان آب، شیر یا شربت آلومینیوم ام.جی .اس اونو درمان کردیم اما شاید ندونین که این علامت در صورت موندگاری، نشونه مریضی خطرناکی به نام ریفلاکسه که می تونه حتی موجب سرطان مری شه. واسه آشنایی بیشتر با این مشکل شایع به سراغ دکتر ایرج خسرونیا، متخصص مریضیای داخلی و رییس جامعه کارشناسان داخلی ایران رفتیم تا سوالات مون رو از ایشون سوال کنیم.

به احتمال زیاد شمام تا حالا احساس ناخوشایند ترش کردن رو تجربه کردین. این روند که به دلیل برگشت محتویات معده مخصوصا اسید به داخل مری ایجاد می شه، در حدود پنج تا هفت درصد مردم جامعه رو گرفتار می کنه.

به جز ترش کردن و احساس جوشش در پشت جناغ سینه، این مریضی علامت دیگری هم داره؟

بله، احساس جوشش در پشت جناغ سینه شایع ترین علامت این بیماریه، اما آروغ زدن تکراری، خشکی و تلخی طولانی دهن، افزایش ترشحات بزاق دهن و جمع شدن آب در دهن، درد پشت جناغ سینه، گرفتگی صدای صبحگاهی و خس خس سینه، پوسیدگی سریع دندونا و هم اینکه برگشت محتویات معده به دهن و مشکل و درد در بلع غذا(در موارد پیشرفته و شدید مریضی) از دیگر علایم این مریضی هستش.

بعضی وقتا این علایم به معنی تشخیص حتمی تلقی می شه؟

همونجوریکه اشاره کردم، علایم این مریضی بسیار متنوعه و خیلی از اونا دست کم یه بار در طول زندگی تجربه می شن، ولی باید توجه داشت که بروز گاه به گاه این علایم نمی تونه مریضی تلقی شه، بلکه ترش کردن بیشتر از دو تا سه بار در هفته و وجود حالت طولانی علایم یاد شده می تونه نشون دهنده مریضی طولانی ریفلاکس یا برگشت اسید معده به مری باشه.

ساز و کار این مریضی چیجوریه؟

ساز و کار این مریضی از بین رفتن کارکرد درست دریچه ایه که بین معده و مری قرار داره و در حالت طبیعی مانع برگشت محتویات معده به مری می شه. هم اینکه صنعتی شدن زندگی آدما و به دنبال اون کم تحرکی، چاقی، مصرف فست فودها(غذاهای آماده و فوری) و غذاهای کنسروی گسترش مریضی ریفلاکس رو زیاد کرده.

اهمیت تشخیص و پیشگیری از مریضی ریفلاکس چیه؟

خیلی از مردم می گن که ترش کردن چند بار در هفته اون قدر مهم نیس که نیاز به مراجعه به دکتر داشته باشه، ولی باید توجه داشت که مریضی ریفلاکس در صورت درمان نشدن می تونه مشکلات مهمی به دنبال داشته باشه.

مهم ترین این مشکلات شامل چه مواردی می شه؟

اول ایجاد جراحت در مریه، طوری که محتویات معده به دلیل خاصیت اسیدی می تونه موجب آسیب به سلولا شه. جدار معده دارای ساز و کارای دفاعی زیادی واسه جلوگیری از آسیب اسیدیه، ولی جدار مری اینجور خاصیتی نداره و تماس همیشگی اسید با اون می تونه به جراحتایی در مخاط مری منجر شه که به اون ورم انتهای مری یا ازوفاژیک میگن. جراحتای حاصل از برگشت اسید به مری در صورت درمان نشدن پیشرفت می کنه و ممکنه به زخم در مری منجر شه.

آسیب دیگه، تنگی مری و گیر کردن غذا در مریه. بروز زخم و جراحت در مری ممکنه موجب تنگی انتهای مری شه و عبور غذا رو با مشکل مواجه کنه. این آسیب بیشتر در ریفلاکسای شدید و دراز مدت ایجاد می شه.

تغییر وجود بافت انتهای مری هم از مشکلات دیگه س. در اثر تحریک همیشگی اسید در مری، سلولای مخاط مری ممکنه تغییر وجود بدن و به اصطلاح مری بارت ایجاد شه که واسه بروز سرطان مری بسیار مستعده و مهم ترین آسیب هم ایجاد سرطان مریه که در آخر بعد از چند سال ریفلاکس و ایجاد بارت در مری احتمال بروز سرطان مری در فرد زیاد می شه.

با در نظر گرفتن اینکه این مریضی حتی می تونه به سرطان مری منجر شه، چه پیشنهادایی واسه تشخیص و درمان به موقع اون دارین؟

هر فردی که بیشتر از دو تا سه بار در هفته علایم یاد شده رو که مهم ترین اون ترش کردن و جوشش پشت جناغه تجربه کنه، باید به دکتر مراجعه کنه. در صورت سن بالای ۴۰ سال، طول کشیدن علایم بیشتر از پنج سال، احساس گیر کردن غذا یا کاهش وزن باید واسه بررسی مشکلات احتمالی، اقدامات تشخیصی از جمله اندوسکوپی انجام شه، ولی اگه سن فرد کمتر از ۴۰ سال و مدت شروع علایم کمتر از پنج سال باشه، پیشنهاد می شه در دوره ای چهار تا شش هفته ای با تجویز دکتر از داروهای آنتی اسید استفاده شه.

به جز درمان دارویی، چه پیشنهادایی از نظر رژیم و عادات غذایی خاص واسه این افراد دارین؟

آدمایی که دچار اینجور مشکلی هستن، بهتره از دراز کشیدن بدون این دست اون دست کردن پس از مصرف غذا دوری کنن. از مصرف غذاهای حجیم و پرچرب و پرخوری دوری کنن. هم اینکه از مصرف مایعات زیاد همراه غذا دوری کنن و زیادتر از اندازه قهوه، شکلات و نوشابه های گازدار نخورن. هنگام خواب هم پیشنهاد می شه سر و شونه ها ۱۵ درجه بالاتر از کمر قرار گیرد. به خاطر همین مثلا، با گذاشتن پتو زیر تشک یا شیب دار کردن تخت میشه این کار رو انجام داد. هم اینکه باید از پوشیدن لباسای تنگ و کمربند سفت هنگام غذا خوردن و تا دو ساعت بعد از خوردن غذا دوری شه.

 دکتر ایرج خسرونیا متخصص داخلی

*

منبع : tebyan.net